Maraton: Modern Olimpiyatların Assolisti

Futbolculardan ve teknik direktörlerden en çok duyduğumuz klişelerin başında gelir: Lig uzun bir maraton… Aslında maratona isim kaynağı olan hikayenin sonunu bilselerdi, belki başka bir benzetme kullanırlardı. Marathon, Atina’ya yaklaşık 40 km mesafede yer alan ve M.Ö. 490 yılında sayıca az Yunanlılarla Persliler arasındaki savaşa ev sahipliği yapan kasabanın adı. Efsaneye göre, Perslilerin denizden Atina’ya varıp, savaşı kendilerinin kazandığını ilan edeceğini duyan Yunan askeri Pheidippides, Marathon’dan Atina’ya kadar koşarak savaşı aslında Yunanlıların kazandığını söylüyor. Fakat hiç durmadan koşup bitap düşen asker, “Nikomen! (Kazandık!)” diye bağırdıktan sonra son nefesini veriyor. Popüler kültürde birçok resme ve şiire konu olan bu hikaye, yıllar sonra maraton koşularına da ilham kaynağı oluyor.

Maraton

MARATON VE OLİMPİYATLAR

Maratonun olimpiyatlardaki tarihine baktığımızda ise, geçmişinin eski Yunan olimpiyatlarına kadar uzanmadığını görüyoruz. O zamanki olimpiyatlarda bahsi geçen en uzun koşular 5 km civarında. 1896’da modern olimpiyatların yapılması gündeme geldiğinde, organizatörler oyunları popülerleştirecek bir branş arayışına giriyorlar. Atina’da gerçekleşecek bu ilk modern olimpiyat için bir danışmanın aklına aynı orijinal hikayedeki gibi Maraton kasabasından Atina’ya koşulacak bir koşu organize etmek geliyor. Bu fikrin yayılmasının ardından Yunanistan’da sporcular deneme koşularına hemen başlıyor. Bu ilk maratonu kazanan ise normal hayatında bir su taşıyıcısı olan Yunan Spyridon Louis oluyor.

Spyridon Louis

İlk modern olimpiyattaki bu uzun koşunun popülerleşmesi sonucu maraton, kalıcı bir branşa dönüşüyor. Koşunun mesafesini belirleyen ise 2400 yıl önce zafer koşusunu yapan Pheidippides oluyor. Sonraki olimpiyatlarda şehrin yapısına göre benzer mesafeler koşulsa da mesafenin son haline İngiliz kraliyet ailesi şekil veriyor. 1908 yılındaki Londra olimpiyatlarında kralın yaşadığı Windsor Kalesi’nde kraliyet ailesindeki çocukların izleyebileceği bir noktadan başlayan koşu, Londra Olimpiyat Stadı’nda kraliyet ailesinin oturacağı alanda sonlandırılıyor. Bu mesafe tam olarak 42 km 195 metre olarak ölçülünce Olimpiyat Komitesi bu mesafeyi maratonun standart ölçüsü olarak belirliyor.

MARATONDA İLK KADIN KOŞUCULAR

Dünyanın olimpiyatlar dışında düzenli düzenlenen ilk maratonu 1897 yılında başlayan Boston Maratonu olmuş. Maraton yarışlarının ilk yıllarında kadınların koşuyu tamamlayamayacağı iddia edilse de, ilk maratonun koşulduğu 1896 Olimpiyatları öncesi bile Stamatis Revithi maraton parkurunu koşarak, gayri resmi olarak maraton koşan ilk kadın sporcu olmuş. Çok uzun yıllar boyunca sadece erkek koşucuların katılmasına izin verilen maratonlarda, resmi olarak ilk kadın koşuculara 1972 yılında yine Boston Maratonu izin vermiş. Bu resmi koşunun öncesinde 1966 yılında Roberta Gibb çalılıkların arkasına saklanarak yarışa başlamış ve 3 saat 21 dakikalık performansıyla gayri resmi olsa da tarihe geçmiş. Ertesi yıl gizli bir şekilde maratona kaydolan K.V. Switzer, yarış sırasındaki engellemelere rağmen 261 yarış numarasıyla koşuyu 4 saat 20 dakikada bitirmeyi başarmış. Olimpiyatlarda kadın koşucuların resmi olarak katıldığı ilk maraton ise 1984 Los Angeles Olimpiyatları.

ŞEHİR MARATONLARI

Maratonların büyük şehirlerde popüler olmaya başlaması 1970’li yıllarda gerçekleşiyor. 1972 Münih Olimpiyatları’nda maraton koşusunu kazanan ABD’li Frank Shorter, ülkesinde koşu çılgınlığının ateşlenmesini sağlıyor. Chicago, New York, Londra gibi şehirlerde yapılan maratonlar, yerel koşucuların yanı sıra farklı ülkelerde bu tecrübeyi yaşamak isteyen insanların da ilgisini çekmeye başlıyor. Tokyo, Boston, Londra, Chicago, Berlin ve New York maratonları 2013 yılından beri Ana Dünya Maratonları olarak kabul ediliyor. Pandemi döneminde sekteye uğrasa da, dünya genelinde birçok insan bu 6 maratonu da tamamlayarak madalya koleksiyonunu oluşturmayı hedefliyor. Günümüzde Kuzey Kutbu’ndan Çin Seddi’ne kadar çok değişik yerlerde gerçekleştirilen yılda 800’den fazla maraton koşusuna sadece ABD’de 500 binin üzerinde insan katılıyor. Ülkemizde 1979 yılından beri yapılan İstanbul Maratonu ise iki kıta üzerinde gerçekleşen tek maraton özelliğini taşıyor.

Maraton

TOKYO 2020’DE MARATON

Halen olimpiyatların gözde branşlarından olan maraton, geleneksel bir şekilde olimpiyatların son günlerinde yapılıyor ve koşucular yarışı olimpiyat stadında sonlandırıyor. Tokyo 2020 Olimpiyatları’nda kadınlar maraton finali 6 Ağustos 2021 Cuma günü ve erkekler maraton finali Olimpiyatların son günü olan 7 Ağustos 2021 Cumartesi günü koşulacak. Önceki olimpiyatlardan farklı olarak bu kez maraton olimpiyatın yapıldığı şehir Tokyo’da değil, koşucuların sıcaktan daha az etkilenmesi için Tokyo’nun kuzeyindeki Sapporo şehrinde yapılacak. Maratonun bu yılki favorileri ise önceki yıllarda olduğu gibi Kenyalı atletler. Erkeklerde bir önceki olimpiyat şampiyonu ve dünya rekoru sahibi Eliud Kipchoge öne çıkarken, kadınlarda Brigid Kosgei ve Ruth Chepngetich favori gösteriliyor.


Kaynaklar:

https://www.history.com/news/why-is-a-marathon-26-2-miles

https://www.sportstoursinternational.co.uk/become-part-of-the-legend-an-incredibly-brief-history-of-marathon-racing/ 


Bunlar da ilginizi çekebilir;

Tokyo 2020: Rötarlı Olimpiyat

Olimpiyatlar ve Ekonomi: Ülkeler için Fırsat mı, Zarar mı?

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More