Karim Benzema: Algılar, Kimlikler ve Seçimler

Bir Real Madrid taraftarı olarak aklımı en çok karıştıran oyunculardan biridir Karim Benzema. Onu nereye koyacağımı, ona nasıl yaklaşacağımı asla çözemedim. Sonra düşündüm bu adam aslında kim diye. Net bir cevap buldum ve işte size bunu sunuyorum diyemem. Buna karşın sizi arayışıma davet edebilirim…

Birisi acı çektiğinde, acısı sadece kendisine ait oluyor, hiç kimse o acıyı birazcık olsun dindiremiyordu; bir insan acı çektiğinde duydukları sevgi ne denli büyük olursa olsun, diğerlerinin bu yüzden acı çekmediklerini ve yaşamdaki yalnızlığı işte bu durumun oluşturduğunu fark etti.

Dino Buzzati, Tatar Çölü, sayfa 193

Varsayalım yolda yürüyorum ve kimliğimi deşifre etmekle görevli bir memur tarafından el işareti yapmak suretiyle durduruldum. Memur, her zamanki otoriter ses tonuyla (sanıyorum bu tip memurlukta olmazsa olmazlardan biri bu, tabii bir de KPSS şartı) “kimlikler lütfen” diye beni ikaz etti. Elbette diyerek başladım kimlikleri eline saymaya. Bu vatandaşlık kimliğim, bu evlat kimliğim, bu arkadaş kimliğim, bu dost kimliğim, bu yazar bu da editör kimliğim… Buna benzer onlarca kimliği önüne serdikten sonra memur hepsini incelemeye koyuldu. Birini tanımak için tüm kimlikleri bilmelisin dedim ona. Sadece bir kimlik yok çünkü. Sadece bir ben yokum.

* * *

Ne yazık ki insanlar bir diğerini tanımak için çaba sarf etmekten acizler. Belki de bu yüzden dünya, kimsenin kimseyi gerçekten tanıyamadığı ve yine tam bu sebeple insanların birbirlerini anlayamadıkları bir yer. Peki neden böyle diye düşünürken karşıma fevkalade bir tanım çıktı. Çünkü insanlar birer “bilişsel cimri”dir diyor tanımda. Yani insan beyni her zaman için en kısa ve kestirme yollardan bilgiyi işlemek ister (Dönmez, 1992: 132). İşte bu yüzden de sınıflandırmaya ve genellemeye eğilimlidir. Mesela, Lyon’un banliyölerinden biri olan Bron-Terraillon’un ara sokaklarında top oynayan Cezayir asıllı Fransız çocuk için beynin çalışma sistemi şudur. Futbolcu, Cezayir asıllı ve Fransız. Bu cümleleri okurken hepimizin aklına girmeye çalışan 10 numaralı bir futbolcu var sanki değil mi?

Halbuki o çocuğun hikayesi 10’dan tamamen farklı. Gelin bu yazıda Moliére’den ders alarak cimriliği bir kenara bırakalım ve Karim Benzema karşısında kimlik memuru rolüne bürünüp onun hikayesinden kimliklerini çekip çıkaralım.

EVLAT

Bron Terraillon

Karim Benzema Lyon’da, Hafid ve Wahida çiftinin çocukları olarak dünyaya geldiğinde hepimiz gibi öncelikle “evlat” kimliğini kazandı. “Her şeyin başladığı yer” olarak tanımladığı Bron – Terraillon, bir çocuğun büyümesi için pek elverişli koşullar sağlamıyordu. 1960’lı yıllarda göçmenlere barınma alanı olarak inşa edilen Bron- Terraillon’un kule gibi büyük ve hissiz blokları, Karim Benzema 8 yaşına geldiğinde ona ve ailesine ev sahipliği yapacaktı. Her köşebaşında farklı bir suçun ve tekinsizliğin nöbet tuttuğu bu yer 8 yaşındaki bir çocuk için pek de uygun sayılmazdı.

Hafid Benzema, oğlunun pisliğe bulaşmaması için tüm otoritesini kullanmak zorunda kaldı. Evlerinin kağıt inceliğindeki duvarları ona, oğlunu sokaktan korumak için dikkatli olması gerektiğini hatırlatıyordu. Belki de bu yüzden çok disiplinli ve korumacıydı. Evde köpük toplarla oynayan oğlunu büyük bir ciddiyetle izliyor, ağaçtan direklerin arasında futbol oynarlarken bile ona daima ciddi olması gerektiğini söylüyordu.

Karim Benzema için aile çok önemliydi. Bir evlat olarak onları gururlandırmak istemesinin yanı sıra Benzema, ailesine değer de veriyordu. “Her zaman herkese yardım etmek, herkesin yanında olmak istedim. Çok küçüklüğümden beri. Bence hepimizin ailemize ihtiyacı var. Onlara yakın olduğunuzda her zaman daha iyidir.”

Karim Benzema
Hafid & Karim Benzema

Buna karşın tüm aile fertleri arasında babasıyla olan ilişkisi farklıydı. Babasından daima disiplin ve otorite görmüştü. Bu durum onları sıcak bir baba – oğul ilişkisinden uzaklaştırmıştı. Kasım 2017’de Les Inrockuptibles’ye verdiği röportajda o günleri şöyle anlatıyor Karim Benzema:

“Zor bir yerden geldim ve babam her zaman benim arkamda olduğu için şanslıydım. 18-20 yaşlarıma kadar, aramızda fazla sıcak olmayan bir ilişki vardı. Erken yaşlarda futbol oynamaya başladım. Bizim mahallemizde statlar yoktu. Top oynayacak yerler de çok yoktu. İki büyük ağaç, bizim için bir kale olurdu.”

Babasının bu ilgisi Karim Benzema için hem bir lütuf hem de bir cezaydı. Lütuftu; zira bu sayede Bron – Terraillon’da kendini kaybetmemeyi başarmıştı. Cezaydı; çünkü belki de babasının korumacılığı yüzünden arkadaş seçimi asla onun en iyi özelliklerinden biri olmayacaktı.

ARKADAŞ

Karim Benzema, sekiz yaşındayken katıldığı SC Bron Terraillon Perle takımında futbol oynamaya başladığında işin ciddiye bindiğini anlamıştı. O artık evin çevresinde top oynayan çocuk değildi. Profesyonel futbolculuğa ilk adımını atmıştı. Çok geçmeden sahip olduğu yetenekler sayesinde Fransa’nın en büyük akademilerinden biri olan Olympique Lyonnais’e katıldı.

Henri Tajfel ve John Turner’in ortaya attığı Sosyal Kimlik Kuramı’na göre bireyler kendilerini, dahil oldukları sosyal grubu dikkate alarak tanımlarlar (Turner, 1987: 30). Bunun bir sonucu olarak içinde bulundukları sosyal grupla özdeşleşerek sosyal kimliklerini oluştururlar. Bu sosyal kimlik, kişisel kimlikle benzer özellikler taşıyabileceği gibi bundan tamamen farklı da olabilir (Turner, 1982: 2; Tajfel, 1982: 2). Benzema artık evden uzaktaydı ve yepyeni sosyal gruba katılmıştı. Buna karşın Bron Terraillon’daki arkadaşlarından da kopmadı. Ailenin dışında kurduğu bağları, Karim Benzema’nın sosyal kimliklerini oluşturacaktı. Lyon’daki takım arkadaşlarıyla kurduğu ilişkilerde sessiz ve uyumlu bir çocuk olan Benzema, Bron Terraillon tayfasıyla birlikteyken ise bambaşka biri oluyordu. İki sosyal kimlik, iki farklı insan…

Kendine güveni olmayan tombul ve utangaç bir çocuktu. Topluluk içinde kolaylıkla fark edilmez, hiçbir zaman dikkatleri üzerine çekmezdi. Grupla kendini çok iyi bir şekilde bütünleştirirdi. Her zaman sevilen ve baş belası olmayan bir çocuktu. Onun için sorunlar çocukluk arkadaşlarıyla birlikte olduğunda başlıyordu.

Robert Valette – OL Akademi Antrenörü

Günler geçiyor ve Karim Benzema, sahada yaptıklarıyla onu izleyenleri kendine hayran bırakıyordu. 18 yaşına geldiğinde OL formasıyla ilk lig maçına çıkmış ve daha ışıltılı bir dünyanın kapılarını açmıştı. Tüm bu süreç boyunca Bron – Terraillon yıllarından beri en yakın arkadaşı olan Zenati’yi de etrafından hiç ayırmamıştı. Benzema’yı tanıyan herkes öyle ya da böyle Zenati’yi de tanıyordu. Zenati, bazen şehrin 30 kilometre ötesindeki L’Imprevu gece kulübünde Benzema ile birlikte görülüyor bazen ise otoyolda aşırı hız yüzünden durdurulan aracından çıkan kenevirle gündeme geliyordu.

Karim Benzema
Karim Zenati & Karim Benzema

Bütün dünya ona tersini söylese de Benzema, Bron’daki bağlarından ve çocukluk arkadaşlarından asla vazgeçmiyordu. Onlar, babasının korumacılığıyla ördüğü fanustan onu kurtaran dostlarıydı. Menajerliğini yapan Djaziri ve oyun arkadaşı Zenati ise bu dostların en değerlileriydi. Karim Benzema, her şeye rağmen dostlarına sadıktı.

HAİN

4 Kasım 2015’te Fransız polisinin Karim Benzema’yı gözaltına aldığı haberi klişenin tam anlamıyla gündeme bomba gibi düştü. Benzema, yakın arkadaşı Karim Zenati ile birlikte Fransız milli oyuncu Mathieu Valbuena’ya şantaj yapmakla itham ediliyordu. İddialara göre Karim Zenati ve Benzema, Valbuena’nın seks kasetini elinde bulunduran bir çeteyle iş birliği yapmış ve Valbuena’yı bu çeteye para vermesi için ikna etmeye çalışmıştı.

Karim Benzema

Tahmin edileceği üzere bu gelişmelerin ardından kıyamet kopmuş ve Fransız medyası başta olmak üzere dünya kamuoyu olayın üzerine gitmişti. Çoğu kişinin gözünde Karim Benzema, aynı soyunma odasını paylaştığı arkadaşına şantaj yapacak kadar alçalmıştı. Konunun muhatabının Fransa Milli Futbol Takımı’nın ve Real Madrid’in en büyük yıldızlarından biri olması da bu anlamda meselenin haber değerini arttırıyordu. Siyaset ve spor dünyasından birçok kişi olaya müdahil oluyor ve Benzema üzerine fikirler beyan ediyorlardı. Öyle ki dönemin başbakanı Manuel Valls, Benzema’nın gençler için kötü bir örnek oluşturduğunu söyleyerek onun milli takımda işi olmadığını söylemişti.

Sonuç olarak Fransa’da yapılacak 2016 Avrupa Şampiyonası öncesi Karim Benzema’nın milli takıma alınmayacağı açıklandı. Kararın altında teknik direktör Deschamps’ın ve federasyon başkanı Graët’in imzası vardı: Sportif başarı Fransa milli takımına seçilmek için gerekli ancak yeterli değildir. Beraberliği bozmayan davranışlar sergilemek, örnek olabilmek de dikkate alınan özelliklerdir.

Bu açıklamaya karşın Benzema ise tepkisini şu sözlerle dile getiriyordu:

Deschamps’la aram iyi, başkanla ve herkesle… Bu sadece onların kararı değil, biliyorsunuz Fransa’da aşırı sağ parti yükselişte. Şimdilik sakinim, kulübüme odaklanmış durumdayım. Fransa ise bana karşı haksızlık yaptığını anlayacak. Şüphesiz ki yaşadığım en büyük hayal kırıklıklarından biri. Fransa’da beni, ailemi, çevremi hep eleştiriyorlar, kötü bir insan olsaydım buralara gelemezdim. Lyon’da 5 yıl, Madrid’de 7 yıl… Eğer bir gün geri çağırırlarsa, problem yok giderim, futbolu seviyorum.

Benzema’nın dediği oldu. 18 Mayıs 2021 yılında açıklanan Euro 2020 kadrosunda Benzema’nın da adı vardı.

YILDIZ

2009-2010 sezonu başında, Steve McManaman orada oynadığı günden beri taraftarı olduğum Real Madrid’in transferleri göz kamaştırıcıydı. Başkan Florentino Perez, ikinci Los Galacticos dönemini başlatmak için efsanevi Cristiano Ronaldo’yu ve Milan’ın altın adamı Kaka’yı Madrid’e getirmişti. Bu transferler benim gibi bütün Real Madrid taraftarlarını kendinden geçirirken, o sezon Madrid’e gelen genç Fransız itiraf edelim ki çoğumuzun dikkatini dahi çekmemişti.

Karim Benzema

Karim Benzema, 2021-2022 sezonunun 6. Haftasında Mallorca ağlarına bıraktığı golle Real Madrid kariyerindeki 200. La Liga golünü atmayı başardı. Genç bir adamken girdiği Real Madrid’de hissettiği baskıyı, dünyanın herhangi başka bir yerinde hissedemeyeceğini biliyordu. Tartışmasız mükemmellik. Real Madrid’in futbolcularında aradığı şey tam olarak buydu (en azından bir zaman öncesinde kadar öyleydi).

Cristiano Ronaldo ile oynadığı yıllar boyunca Benzema her zaman için görevini tam anlamıyla yapan bir tamamlayıcı olarak görülmüştü. Her sezon başında konuşulan üst profil forvet transferi tartışmaları maçlar başladıktan sonra yerini, Benzema’nın performansına yönelik övgülere bırakıyordu.

Real Madrid’de 12. Sezonuna girerken şimdi ondan takımın en üst düzey yıldızı olarak bahsediliyor. Cristiano Ronaldo’nun ayrılığı sonrası dümene geçen Benzema, attığı gollerle her maçta bir kez daha dünyanın sayılı forvetlerinden biri olduğunu kanıtlıyor.

* * *

Varsayalım yolda yürüyen birini gördüm ve onu el işareti yapmak suretiyle durdurdum. Sesimi otoriterleştirerek (bu benim gibi memurlar için olmazsa olmazdı. Tabii bir de KPSS şartı) “kimlik lütfen” dedim ve karşımdakinin elime saymaya başladığı kimliklere birer birer baktım. Evlat, arkadaş, hain, yıldız ve daha nicesi… Evet, bunların hepsi sensin. Belki de bu yüzden, benim seni algılayış biçimimden ibaretsin, dedim karşımdaki adama. Usulca onu nasıl görmek istediğimi düşünüp buna uyan kimliği seçtim ve ekledim: Sadece bir kimlik yok. Sadece bir sen yoksun.

Ün, anlaşılmamanın bir türü, belki de en kötüsüdür.

Jorge Luis Borges, Ficcionnes, Hayaller ve Hikayeler, Sayfa 76


KAYNAKÇA:

Makaleler;

Demirtaş, H.Andaç (2003); “Sosyal Kimlik Kuramı, Temel Kavram ve Varsayımlar”, Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 123-144, Ankara

Dönmez, A. (1992); “Bilişsel Sosyal Şemalar”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Araştırma Dergisi, Ankara

Turner, J. (1987); “Rediscovering the social group: A self categorization theory”, Oxford: Basil Blakcwell.

Turner, J. C. (1982); “Towards a cognitive redefinition of the social group”, Social identity and intergroup relations. (Der.) H. Tajfel. London: Harvester VVheat Sheaf

Tajfel, H. (1982); “Social psychology of intergroup relations”, Annual Review of Psychology, London Academic Press

İnternet siteleri;

en.as.com

lesinrocks.com

thelab.bleacherreport.com

medium.com


Bunlar da ilginizi çekebilir;

Olympıque Lyon: Fransa’nın Kayıp Efsanesi

Real Madrıd: Olağan Gelen Olağanüstülük

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More