Greg Lemond: Yeniden Doğuşun Hikayesi

Hayatta herkesin bir ikinci şansının var olduğuna inanılır. Kimisi kaybettiği mutluluğu bulur, kimisi yeni bir iş kurar ve hayatını düzene sokar, kimisi ciddi bir rahatsızlık geçirdikten sonra ikinci baharına başlar. Birisi de var ki ölümden geri dönerek ikinci baharını yaşarken zirveye çıkmayı başarır. İşte o mucizevi kişinin adı Greg Lemond.

Greg Lemond, Amerika Lakewood’da 1961 yılında dünyaya geldi. Yaşadığı bölge Sierra Nevada bölgesi ile Reno kenti yakınlarındaki Carson City’dir. Hareketli ve yerinde duramayan bir çocuk olan kendi deyimiyle dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu semptomlarına karşı zaferini tozlu yollarda iki teker üzerinde bulmuştur. “Bisiklete bindiğimde, sporun beynimdeki bir sisi dağıttığını söyleyebilirim. Okuduğum şeyleri anlayabildim ve hayatımı değiştirdi.” Daha sonra lise için Earl Wooster High School’a giden Lemond, eviyle okul arasındaki mesafenin uzak olması nedeniyle takım sporlarına yönelememiştir. Belki de bugün birçok bisikletseverin iyi ki yönelemedi diye içinden geçirdiği bu ilginç tesadüf, genç bir lise öğrencisinin hayatını şekillendirmeye başlamıştı. Okula gittiği her gün ulaşım aracı olarak bisikleti tercih etti. Lemond’un bisikletle tanışması ise serbest stil kayak öncüsü Wayne Wong’un sezon dışı bir aktivite önerisi olarak bisikleti sunmasıyla olmuştur.

Bisiklete geç denilecek bir yaşta, 15 yaşında başlayan Lemond, 1976 yılında genç yaş kategorilerinde yarışmaya başladı ve yarışları domine ederek 11 zaferle sezonu kapatarak, ertesi yıl için bir üst klasmanda izni aldı. 1977 yılında henüz 15 yaşında iken, Tour of Fresno’da Amerika Birleşik Devletleri’nin en iyi yol bisikletçisi ve 1971 Pan American Games şampiyonu olan John Howard’ın arkasından ikinci olmuştur. Bu zaferi izleyenlerden biri olan dönemin Amerika Bisiklet Milli Takımı antrenörü Eddie Borysewicz’in de dikkatini çekmiştir. Hatta onu elmasa benzeterek oldukça değerli bir yarışçı olacağını genç kategorisindeyken dile getirmiştir.

İlk Zafer: Circuit de la Sarthe

Greg LemondGreg Lemond ileriki yıllarda Washington DC’de düzenlenen 1978 Gençler Dünya Şampiyonası’nda ülkesini temsil etti ve yarışmayı dokuzuncu sırada bitirdi. Ertesi yıl Arjantin’de düzenlenen 1979 yılı Gençler Dünya Şampiyonası’nda altın, gümüş ve bronz madalya kazandı; ancak en önemli zaferi olarak yol yarışında kazandığı yarış gösterilmektedir. 18 yaşına geldiğinde Greg Lemond bu zamana kadarki en genç Amerika Olimpiyat takımı olan 1980 Olimpiyat Bisiklet Takımı’na seçilir. Daha sonra Amerika’nın 1980 Yaz Olimpiyatları’nı boykotundan dolayı yarışamayacaktır. Bir sonraki olimpiyatlar için takımını elinde tutmak isteyen ve Lemond’un ilk koçu olan Borysewicz, Lemod’u profesyonel olmaması için ikna etmeye çalıştı. Eğer Lemond profesyonel bir sözleşmeye imza atarsa, olimpiyat kuralları gereği artık bu yarışmalarda yer alamayacaktı. Fakat Lemond kararlıydı ve profesyonel olmak istiyordu. Gençlerde dünya şampiyonası olmasına rağmen o yıl herhangi bir profesyonel takımdan teklif almadı. 1980 bahar sezonunda, Amerika Bisiklet Milli Takımı’nın 6 haftalık Avrupa yarış kampına katıldı. Avrapa’nın önemli yarışlarından olan Circuit des Ardennes yarışında genel klasmanda üçüncü oldu ve Circuit de la Sarthe etabını kazanarak Avrupa’da etap kazanan ilk Amerikalı ve spor tarihine herhangi bir milletten yarış kazanan en genç profesyonel bir sporcu olarak tarihe geçerken dikkatleri de üzerine çekti.

Dönemin yetenek avcısı olarak nitelendirilen ve Renault–Elf–Gitane takımının antrenörü Cyrille Guimard tarafından keşfedilmiş ve profesyonel sözleşme imzalamıştır. Ardından Avrupa’nın yolunu tutan bisikletçi ilk yıllarında buradaki ortama alışmak için bir süre zorluklar çekmiştir. Hollanda, Belçika, İtalya, Fransa ve İspanya gibi ülkelerin hakimiyetinde olan Avrupa bisiklet dünyası, aynı zamanda Greg Lemond için farklı bir antreman yapısı, farklı bir kültür içerisinde olmasından dolayı bir adaptasyon sorunu ortaya çıkarıyordu. Lemond’un ilk profesyonel zaferi 1981 yılında Fransa’daki Tour de l’Ois yarışında geldi. 1981 yılının yarışması ve kendisini bulduğu yarış Dauphiné Libéré yarışı oldu. Dönemin ve takımın lideri konumundaki Bernard Hinault’ın da desteğini alarak yarıştı. Daha sonra kendisinin de ifade ettiği “Avrupa’daki en iyi etap yarışlarını kazanmak için ihtiyaç duyduğum türden tırmanma yeteneğine sahip olduğumu gösterdi.” açıklamasıyla özgüveninin de yerine geldiği görüldü. Çaylak sezonunu 5 yarış kazanarak tamamladı.

Kısa bir sakatlık dönemi geçiren Lemond, daha düşük profilli yarışlara girerek İngiltere’de yapılacak olan Dünya Şampiyonası’na hazırlanmaya başladı. Erkekler yol yarışında ikinci olarak 1912 yılından bu yana madalya kazanan ilk Amerikalı profesyonel bisikletçi oldu. Ama bu yarışı daha da ilginç kılan Amerikalı takım arkadaşı Boyer’in bitime 800 metre kala kendisini yakalayarak yarışı kaybetmesini sağladığını öne sürerek Greg Lemond’a öfkesini dile getirmesi olmuştur. Fakat bir başka takım arkadaşı George Mount, Lemond’un doğru bir hareket yaptığını ve bitime 200 metre kala sprint attığını ve zaten Boyer’in kazanamayacağını dile getirerek, takımın ikiye bölündüğünü de yarıştan sonra izleyenlere göstermiştir. Lemond, bunun için özür dilemedi. Amerika’da ulusal şampiyonlar için Avrupa’daki gibi ayrı bir yarış düzenlenmiyordu. Dünya şampiyonasında en önde gelen Amerikalı bisiklet sporcusu aynı zamanda o yılın Amerika Bisiklet Şampiyonu olarak kabul ediliyordu. Greg Lemond buna karşı çıkarak ulusal bir yarış düzenlenerek bu unvanın alınmasını savunmasına karşın, teklifi oy birliğiyle kabul edilmedi. Bu da Amerikalı bisikletçilerin aynı yarış içerisinde birbirleriyle de yarışması anlamına geldi.

Greg Lemond

Ertesi yıl Dünya Şampiyonası’nı kazanan Greg Lemond bununla birlikte Dünya Yol Yarışı şampiyonluğunu kazanan ilk Amerikalı erkek bisikletçi oldu. Lemond’un bisiklet üzerindeki yetenekleri onun büyük turları kazanacak bir potansiyel olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. 1984 yılında Fransa Turu’na giderek dönemin ünlü bisikletçisi ve Renault takımının lideri Laurent Fignon’a yardımcı oldu. Aynı zamanda da genel klasmanda da üçüncü olarak Fransa Turu’nu tamamladı. Ertesi yıl ünlü iş adamı Bernard Tapie’nin (ismini Marsilya kulübünün başkanlığını yaptığı dönemden hatırlayanlar olabilir.) kurduğu La Vie Claire ile 1 milyon dolarlık sözleşme imzaladı. 1985 yılında tekrar takımın lideri ve yıldızı konumundaki Bernard Hinault’a yardım ederek Fransa Turu’nu beşinci kez kazanmasında yardımcı oldu. Ertesi yıl Hinault’ın bu sefer Lemond’a yardımcı olması bekleniyordu fakat işler beklenildiği gibi gitmedi. Hinault 1985 turunun sonunda söz verdiği gibi Lemond’a yardım etmez, hatta ona karşı atak yapanlarla birlikte aynı grup içerisinde yer alarak Lemond’u zorlamaya devam eder. İşler takım içerisinde ve Lemond tarafında iyice karışmıştır. İstenilen yardımı alamamasına rağmen 17. Etap sonunda Fransa Turu’nun efsanesi ve simgesi haline gelen Alpe d’Huez’in zirvesinde Hinault’u kontrol etmeyi başarır ve sarı mayoyu giyen ilk bisikletçi olarak tarihi geçer. Lemond’un daha sonraki röportajlarında da sürekli belirteceği gibi 1986 Fransa Turu kariyerinin en zor ve stresli yarışı olmuştur.

1987 yılına girdiğimizde Lemond, unvanını korumak için çalışmalarını sürdürürken bir kaza geçirerek sakatlandı. Daha sonra bu sakatlığı da fırsat bilerek ailesini görmek için Amerika’ya geri döndü. Tatildeyken ailesiyle ava çıktıkları sırada amcasının onu çalılıkların arasından yanlışlıkla bir av tüfeği ile vurması sonucu vücuduna saplanan yaklaşık 80 saçma ile hayatı bir anda tersine döndü. Helikopter ile hemen hastaneye götürülen Lemond için 1 dakika daha zaman kaybedilse ölebileceği belirtildi. Hastaneye ulaştıklarında vücuttaki kanının %65’ini kaybettiği açıklandı. Ve işte mucize de buradan sonra başlıyor diyebiliriz.

Hayata sıfırdan başlamak için bir nokta seçilmiş olsa belki bu kadar açık bir hayalimiz olamazdı, fakat Greg Lemond için hayat gerçekten tekrar başlıyordu. İlk olarak hayata tutunup sevdiklerine ve ailesine kavuştu. 1987 sezonunu es geçerek bir dizi ameliyat ve tedavi gördükten sonra şampiyonluklar yaşamak istediği ve bunun için emek verdiği bisiklet sporuna geri döndü. Geri dönüşü ilk başta tabii ki herkesin beklediği gibi maalesef görkemli olmadı. Vücudunda hala saçma parçaları vardı ve ciğerindeki hasarlar yüzünden bir dizi kontrolden geçmek durumunda kaldı ve o yıl yapılan Fransa Turu’nu pas geçmek zorunda kaldı. Bu sırada takımı PDM’de doping olaylarının olduğunu ve takım içinde ciddi bir şekilde doping kullanımının olduğunu fark etti. Buna karşı çıkan Lemond, takımdan ayrıldı ve Belçika’nın yerel sayılabilecek bir takımına ADR’ye transfer oldu.

Tour de France Kralı Greg Lemond

1989 yılında tekrar yarışmalara dönerek Fransa Turu koşmak isteyen Lemond, sezon başı yarışlarda kendisinin bile beklemediği iyi skorlar aldı ve önce Paris-Nice yarışında genel klasman dördüncülüğü, arkasından İtalya Turu’nun son gününde o kendine has stili ve en iyi yaptığı iş olan bireysel zamana karşı performansıyla, favori Fignon’un önünde etabı ikinci bitirdi. Kendisi bile turdan önce gördüğü tedavilerin iyileştirici etkisini görüyordu. Fakat her şeye rağmen yine de o, çok istediği Fransa Turu’na katılacaktı. Takımı küçük bir takımdı ama liderlerinin dediğini yaptığı için tura katıldı. Fransa Turu geldiğinde hiç kimse Lemond’u favori olarak görmüyordu. Fakat o hayatının her döneminde olduğu gibi mücadelesini hiçbir zaman bırakmadı. Hayatını bu tip mücadelelere adayarak geçiren Lemond, önce Avrupa bisiklet dünyasında kendisini kabul ettirdi. Arkasından tam bitti dediği yerden kalkarak tekrar Fransa Turu’nda yerini aldı. Bu mücadeleleri daha da anlamlı kılarak favori olmadığı 1989 Fransa Turu’nda etaplar ilerledikçe onu favori konuma getirdi. Artık turun sadece iki favorisi vardı. Fignon ve Lemond sarı mayo için dillere destan bir mücadele vermeye başladılar. Paris’teki bireysel zamana karşı etabı turun son etabıydı ve Fignon, Lemond’un 50 saniye önünde yer alıyordu. Greg Lemond’un yeteneğini en iyi sergilediği alan olan bireysel zamana karşı, aynı zamanda bisiklet teknolojilerine ve yeniliklerine kolay adapte olmasıyla bilinmesi ile birlikte avantajı da eline geçirerek şampiyon olmak istiyordu. Fakat bu hesaplamalarda çok da kolay gözükmüyordu. Fignon’un da bireysel zamana karşı yarışlarındaki performansı oldukça iyiydi. Lemond’un turu kazanabilmesi için kilometre başına 2 saniye fark atması demekti. Greg Lemond, kendisine has stili olan bir bisikletçiydi aynı zamanda. Etaba arka tekeri kapalı bir disc teker, aero damla kask denilen ve sürtünmeyi azaltan bir kask ve yine aerodinamiği sağlayan aero bar ile başladı. Fignon 2 dakika sonra daha düz bir bisiklet ve herhangi bir ekipman kullanmadan etaba başlıyordu. İşte inançlı ve iyi olduğu bir konuda Lemond yarış bitiminde 58 saniye fark atarak 1989 Fransa Bisiklet Turu şampiyonu oldu. Bu zafer aynı zamanda Fransa Bisiklet Turu tarihinde en az zaman farkıyla kazanılan zaferi oldu.

Adr Agrigel Greg Lemond, 1989 Sportsman Of The Year Sports Illustrated Cover by Sports IllustratedÖzgüveni yerine gelen Lemond’un bu sefer hedefinde Dünya Şampiyonluğu vardı. Bunun için devam mücadelesine devam etti ve yarışın sonunda altın madalyayı kazanarak aynı yıl hem Fransa Turu hem de Dünya Şampiyonluğunu kazanan beşinci kişi oldu. 1989 Aralık ayında, Sports Illustrated dergisi LeMond’u “Yılın Sporcusu” olarak adlandırdı ve ilk kez bir bisikletçi bu ödülü aldı. 1990 yılına girdiğimizde Lemond için inanılmaz bir transfer teklifi yapıldı. Fransız Z-Tomasso takımıyla üç yıllığına 5.5 Milyon dolarlık bir anlaşma imzalayarak, bisiklet tarihinde yine bir ilke imza attı. İlk defa bir bisikletçi multimilyon dolarlık bir sözleşme imzaladı. 1990 Fransa Turu onun için mayosunu savunma yarışı oldu ve favori olarak yarışa katıldı. Yeni takımında yer alan diğer bisikletçiler oldukça güçlüydü ve hepsi Fransa Turu’nda ilk altıda yer alan sporculardı. Lemond’u destekleyecek ve ona yardım edecek güçlü bir ekip oluşturulmuştu. Fakat işler yine istenildiği gibi gitmiyordu. Lemond’u lider yapmamak için bir taktik savaşı dönüyordu. O yine her zamanki gibi mücadelesini veriyordu ve 20. Etapta her zaman olduğu gibi farkını bireysel zamana karşıda kendi işini kendisi bitirerek, Fransa Turu galibi oluyordu.

1990 sezonundan sonra kariyeri artık bir türlü istenilen seviyede olamıyordu. Girdiği yarışları kaybetmeye ve daha da önemlisi performansı iyiden iyiye hızla düşmeye başladı. Artık yarışları tamamlayamamaya başladı. 1992 yılında önce üç defa kazandığı Fransa Turu’nu yarı da bırakarak yarıştan çekildi. Ertesi yıl İtalya Turu’na katılmasına rağmen turu tamamlayamadı ve Fransa Turu’na katılamayacak kadar da kendini bitik hissediyordu ve sezonu kapattı. Artık Lemond için ve bisiklet dünyası için değişim başlamıştı. Lemond 1994 yılı aralık ayında emekliliğini ilan etti. Kariyeri boyunca bisiklet yarışlarında Anıtsal yarışlar olarak adlandırılan turlarda bir zaferi olmamasına karşın, Fransa Turu ve Dünya şampiyonluğu ile bisiklet tarihinde yer alıyordu. En önemlisi hayatına ve mücadelesine sıfırdan başlayarak zirvede biten bir yolculuğu tüm spor severlere heyecanla izlettirdi.

Sporculuğu esnasında ve emekliliğinde dopinge karşı her zaman mücadelesini sürdürdü. Bisiklet dünyasında Armstrong’un doping hikayesinde her zaman doğruları söylemiş ve sporcunun doping yaptığını her fırsatta dile getirmiştir. Öyle ki Armstrong, Eylül 2008’de bisiklete döndüğünü duyurmak için verdiği bir basın toplantısında, Lemond ona dopingle ilgili sorular sordu. Armstrong öfkelendi ve Lemond’un sözünü kesip ona toplantıyı terk etmesini söyledi. Bu olaydan 4 yıl sonra USADA, Lance Armstrong’un büyük doping skandalını açıklayacak ve kazandığı tüm şampiyonluklarını elinden alacaktı. 2019 yılında ABD Temsilciler Meclisi tarafından Kongre Altın Madalyası verilmesi için tasarı onaylandı ve Başkan Trump tarafından imzalandı. Tasarının imzalanmasından sonra yapılan açıklamada madalyayı “Ulusa bir atlet, aktivist, rol model ve toplum lideri olarak yaptığı hizmetin takdiri olarak” verildiği bildirildi.

Son olarak, Lemond’un bu akıl almaz hayat öyküsü ve mücadelesi için “LeMond: The Incredible Comeback” ve “Slaying the Badger: Greg LeMond, Bernard Hinault and the Greatest Tour de France” kitaplarını okumanızı ve “Slaying the Badger” belgeselini izlemenizi önererek yazımı bitiriyorum.

 

Kaynaklar:

https://en.wikipedia.org

https://www.youtube.com

https://www.youtube.com

https://bikeraceinfo.com

https://www.nydailynews.com


Bunlar da ilginizi çekebilir;

Eddy Merckx: Nam-ı Değer Yamyam

Alina Zagitova: Buz Pistlerinin Küçük Prensesi

 

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More