Boxing Day: Bir Futbol Geleneği

Aralık ayının sonlarında İngiliz Premier Lig’inde karşımıza çıkan Boxing Day ve onun futbolla olan ilişkisi

Aralık ayının sonları yaklaşırken Hristiyanlar Noel’i kutlamaya hazırlanıyorken futbolseverler ise yıl sonunda Premier Lig’de gerçekleşecek olan futbol festivalini heyecanla bekliyor. Bir takımın Noel’den sonra Boxing Day’in de içinde bulunduğu 5 ila 6 günlük süreçte 3 maç oynayacak olması her yıl takımları ve menajerleri endişelendirirken futbolseverler ise bu durumdan 100 yılı aşkın bir süredir çok memnun. Bu yazımızda bu fikstüre olanak sağlayan Boxing Day ve onun futbolla olan ilişkisinden bahsedeceğiz

Boxing Day Nedir?

25 Aralık’ta kutlanan -Hz.İsa’nın doğumunun kutlandığı- Hristiyan Bayramı olan Noel’in ertesi günü 26 Aralık, Viktorya Dönemi’nde(1837-1901) 1871’de resmi tatil ilan edilmesinden beri günümüze kadar hem Britanya’da hem de Kraliçe’ye bağlı Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada gibi ülkelerde kutlanır. Soylular ve onların hizmetlileri arasında yardımlaşma günü olarak kutlanan gün zamanla Boxing Day adını aldı.

Boxing Day’in kökeni

Boxing Day’in kökenine dair birkaç hikaye vardır. Bunlardan birinde kiliselerde fakirlere yardım amacıyla bir kutuda toplanan paraların 26 Aralık’ta kutuların açılıp yardıma muhtaç kişilere dağıtılma alışkanlığından geldiği söylenir. Bir diğer söylentiye göre ise deniz yolculuğuna çıkan mürettebattan sefere çıkmadan önce para toplanır ve bu para bir kutuya konulur, eğer mürettebat seferden zarar görmeden dönerse toplanan para yardıma muhtaç kişilere dağıtılması adına bir rahibe teslim edilirdi. Bir diğer ve en geçerli söylentide ise İngiliz soylular, Noel’de(25 Aralık) çalışanlarına hizmetlerinden ötürü bir kutu içerisinde hediye verirlerdi. Çalışanlar aldıkları hediyeleri ertesi gün(26 Aralık) aileleriyle birlikte açarlar ve günü mutlu bir şekilde geçirirlerdi. Kutu açtıkları 26 Aralık günü ise Boxing Day olarak anıldı.

Tarihteki ilk futbol maçı

19. yüzyılda, Birleşik Krallık dünyanın merkezindedir ve imparatorluk savaş dışında genişlemeye uğraşmadığı zaman soylu sınıfı, zaman geçirmek için farklı yollar arar. Bu yollardan biri, o zamanlar ulusal bir spor olan kriket üzerine odaklanan, ancak aynı zamanda diğer spor türlerini de uygulayan spordur. Örneğin, bu yıllarda sadece futbolun değil, rugby veya tenis gibi diğer sporların da tarihi başlar ve bu sportif çılgınlığın ortasında, 1857’de iki kriket oyuncusu, tarihte futbola adanmış ilk kulüp olan Sheffield FC’yi kurar. İlk yıllar yalnız takılan Sheffield FC, yine aynı bölgede kurulan Hallam FC ile 26 Aralık 1860’ta Hallam FC’nin evi Sandygate Stadyumu’nda bir maç oynarlar. Maçın skoru önemli değildir zira bu maç, tarihin ilk maçı olarak kayıtlara geçer ve Boxing Day için de ayrı bir önemi vardır.(Sheffield FC 2-0 Hallam FC)

Boxing Day
Futbolun sürüklediği taraftarlar

Boxing Day ve Futbol

Boxing Day, Britanya ve onun sömürgelerinde 1871 yılında resmi olarak kabul edilmesine rağmen futboldaki kabulü tarihteki ilk maça dayanır. İngiltere Futbol Ligi’nin kuruluş yılı 1888’e kadar takımlar ülkenin tamamını kapsayan bir lig yerine daha çok bölgesel liglerde mücadele ediyordu ve Noel ile Boxing Day maçları bu yıla kadar liglerde oynanamadı. 1871 yılından itibaren oynanmaya başlayan FA CUP maçlarında ise sadece 1883 yılında fikstürün denk gelmesiyle Boxing Day günü maç oynandı. 1888 yılında İngiltere Futbol Ligi kuruldu. Ligin ilk sezonundaki(1888-1889) Boxing Day’de, spor tutkunlarına sunulan bedava bilet ve diğer sürprizlerle beraber o hafta İngiltere Futbol Federasyonu tarafından bir festival gibi düzenlendi. Federasyon, ülke çapında insanların birbirleriyle yardımlaştığı, güzel vakit geçirdiği 26 Aralık gününü futbola da ilk yılından itibaren entegre etmeye çalışıyordu. Tribünlere gelen taraftarlar hem Noel’in sevincini hem de maçın heyecanını birlikte yaşarlardı ve stadyumlar adeta bayram yerine dönerdi aralık ayının sonundaki sıkışık fikstürde. İşçi ve çalışan kesimin yıl boyunca eğlenebileceği tek gün bugündü o zamanlar. Federasyon ayrıca taraftarların ve futbolcuların bu dönemde ailelerinden uzak kalmaması için birbirine yakın konumda bulunan takımların bu tarihte maç yapmalarını sağlıyordu ki takımlar 3 veya 4 gün sonra birbiriyle tekrar oynuyordu. Bu durum da yerel derbilerin sık sık bu döneme denk gelmesini sağlıyordu ve heyecan katsayısı artıyordu. Yerel derbiler genellikle Noel için planlanmış olsa da zorlu fikstür ve seyahatler oyuncuları zorladı. Bir kulüp bir maçı kaçırırsa ciddi cezalar uygulanabilirdi, ancak o sırada Federasyon kurallara Noel zamanı oyuncular maç oynamaya mecbur edilmeyecektir maddesi koymuştu. Yani isteyen futbolcular, dini gerekçelerle maçlara çıkmayabiliyordu.

25 Aralık 1914'te Bournemouth & Boscombe v Portsmouth FC'de futbol taraftarları Boxing Day
Noel günü taraftarlar

1800’lü yılların Noel zamanı futbol bu şekilde sona ererken 1900’lü yıllar iki büyük savaşa (1. Dünya Savaşı: 1914-1918, 2. Dünya Savaşı: 1939-1945) sahne olmuş ve insanların yaşam tarzı değişmeye başlamıştı. Britanya’nın hem Noel günü hem de Noel’in ertesi günü yani Boxing Day günlerinde maç oynatma geleneği savaş yıllarında kesintiye uğramıştı. 1917 yılında 1. Dünya Savaşı sürerken erkeklerin cephede olması nedeniyle kadın futbolu bu dönemde ivme kazandı, oyuncuları geneli amatördü. Tam da 25 Aralık 1917’de Dick Kerr’in Kadınları takımı çıkışını yaptı. Preston’da mühimmat sektöründe çalışan kadınların oluşturduğu ekip, rakiplerini, başka bir fabrikanın çalışanlarını 4-0 mağlup etti ve kadın futbolunu ortaya çıkardılar. 2. Dünya Savaşı’ndan sonra insanların istedikleri herhangi bir şey daha kolay ulaşır olmaları hem de 1957 yılında yaşanan lojistik sorunlardan (Bazı takımlar kışın ortasında yolda kaldığı için maçlar oynanamadı.) sebeple maçların sadece Boxing Day’de yani 26 Aralık günü oynanması kararı alındı. Bu tarihten sonra sadece 1965 yılında tek bir maç Noel gününe (25 Aralık) denk geldi. 1992 yılında Premier Lig’in kurulmasından beri maçlar aralıksız olarak Boxing Day’de oynanıyor.

Takımının peşinde taraftarlar

Gelenek her ne kadar yıllar içerisinde değişimlere uğrasa da, aralık ayının sonlarındaki bu sıkışık fikstürü kaldırmak, gerek ekonomik açıdan gerekse de zaten yoğun ilgiyle izlenen ligin, diğer liglerin tatil olması sebebiyle daha da taraftar çektiği düşünüldüğünde, güç görünüyor. Sıkışık fikstüre birçok eleştiri yöneltilmesine rağmen Noel zamanı yaşanan futbol kıtlığına yüksek kalite maçlarla çare olduğu için biz futbolseverler bu geleneğin sonsuza dek yaşamasını umuyoruz.


Bunlar da ilginizi çekebilir;

Merseyside Savaşları: Everton vs Liverpool

Sporun Mabetleri

 

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More