COPA AMERICA 2019

Polemikler, Spekülasyonlar, İthamlar

Polemiklerle başlayan Copa America 2019, spekülasyonlarla devam etti ve Lionel Messi’nin kupanın Brezilya için ayarlandığı ve CONMEBOL’ün yozlaştığı ithamlarıyla son buldu.

Japonya ile Katar’ın ne işi olduğunun, Meksika, Amerika Birleşik Devletleri veya Kanada’nın neden olmadığının merak edilip durulduğu bir turnuva olan 2019 model Copa America sona erdi. Ardında birçok dedikodu, hikaye ve polemik bırakarak. 

 

2019

Polemikler, Spekülasyonlar, İthamlar

 

Paraguay Teknik Direktörü Eduardo Berizzo, Katar ile 2-2 berabere kaldıkları maçtan sonra, Japonya ile Katar’ın turnuvadaki varlığını sorgularken,

Yanlış anlamayın ama Katar’a karşı oynamayı tuhaf buluyorum. Tüm Amerika kıtasının yer aldığı bir turnuva istiyorum.

demişti. 2019 Copa America, Katar’ın turnuvadaki ilk seferiydi. Diğer yandan Japonya bu konuda bir turnuva daha tecrübeliydi. Brezilya doğumlu Japon vatandaşı Wagner Lopes’in santrfor Japonya Milli Takımı’nın santrforu olduğu yıllarda, yani bundan 20 sene kadar evvel 1999 yılında, Paraguay’da düzenlenen turnuvaya katılmıştı. Hem 1999’da hem de 2019’da grup aşamalarında veda etti.

Neden Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika Copa America’da yoktu?

Adını koskoca turnuvaya veren Amerika Birleşik Devletleri’nin ve dahi Meksika’nın birer Kuzey Amerika ülkesi olmaları ve dolayısıyla Güney Amerika Futbol Konfedarasyonu’na, kısaca CONMEBOL’e üye olmamaları bir neden. Elbette, ne Katar ne de Japonya birer Güney Amerika ülkesi.

CONMEBOL, 10 üye ülkeden oluşan bir konfederasyon. Bu yüzden düzenli bir turnuva ayarlamak pek mümkün olmuyor. Nitekim her turnuvaya misafir milli takımlar davet ediliyor. Aslında bu misafir takımlardan biri genellikle Meksika oluyordu. Hatta, turnuvanın 100. yılının kutlandığı 2016 senesindeki Copa America Centanario bile Amerika Birleşik Devletleri’nde düzenlenmişti. Güney Amerika’ya ait bir turnuvanın kuzeyde kutlanması ise hayli ilginçtir.

Kısa bir not: Meksika 1993, 1995, 1997, 1999, 2001, 2004, 2007, 2011, 2015 ve 2016 yıllarında olmak üzere toplam 10 kez turnuvaya katıldı.

 

Neden Japonya ve Katar Copa America’da vardı?

Paraguay Teknik Direktörü Eduardo Berizzo’nun da dediği gibi, mantık, böyle bir turnuvada en azından yakın kıtadan bir davetiyeden yana ağır basabiliyor. Peki öyleyse neden? Bunun birçok cevabı olabilir. Ama elde sadece spekülasyonlar kalır. Davet edilmediler mi? Davet edilseler kabul ederler miydi?

Burada Kuzey ve Orta Amerika ile Karayipler Futbol Konfederasyonu, yani CONCACAF’ın 2019 yılında, Copa America ile aynı tarihlerde düzenlediği Copa de Oro’dan bahsetmek gerekir sanırım. İki turnuvanın aynı zamana denk gelmesi biraz ilginç ve alengirlidir. Dedikodular, Amerika Birleşik Devletleri ile Meksika’nın bunu bilerek yaptığını söylüyor. En azından Meksika cephesinde.

Peki neden böyle bir şey yapsınlar?

Bu iki ülke açısından bakıldığında, Copa America’yı kazanmak ile Copa de Oro’yu kazanmak arasında dağlar kadar fark var. Copa America’da mücadele eden, Brezilya, Arjantin, Uruguay, Kolombiya, Şili ve daha birçok ülke birer futbol ülkesi ve turnuvanın daha en başından favorileri. Bu bakımda, görece daha kazanabilecekleri bir yarışa girmek istemeleri doğal karşılanabilir. Copa de Oro… Meksika’nın rakibi ABD iken, ABD’nin rakibi Meksika. Futbol bu her şey olabilir elbette. Sözgelimi, 2019 Copa de Oro’yu finalde ABD’yi 1-0 ile geçen Meksika kazandı.

Diğer yandan ABD’nin her şeye rağmen CONMEBOL’den davetiye aldığı ve hatta daveti kabul ettiği konuşuluyor. Tabii ki ikinci takımlarıyla! Çünkü o sıralarda başka bir turnuvayı kazanmak için oynayacaklardı.

Nedenler, spekülasyonlar ve mazeretler uzayıp gider ama sonuç olarak rekabetçiliğe gelir. 2020 Dünya Kupası’na ev sahipliği yapacak olan ve 2019 AFC Asya Kupası’nın sahibi Katar ile aynı turnuvanın finalisti Japonya’nın davet edilmesi pek şaşılası değildir. Her şey 2020 Dünya Kupası’na konfedarasyon ülke takımlarının iyi sonuçlar elde edebilmesi içindir.

Başka bir polemik ise bu işin futbol âlemindeki pirinden geldi.

Jose Mourinho:

Copa America’nın daha ilgi çekici bir turnuva olmasını istiyorsanız Avrupa’dan Fransa, İspanya ve Portekiz gibi takımları çağırabilirsiniz. Mesela Portekiz, Copa America’ya davet edilirse Cristiano Ronaldo bu kupayı Messi’den daha önce kazanır.

Avrupa ülkelerini de davet edebilirlerdi, elbette ama davet ettikleriyle kalmaları kuvvetle muhtemeldir. Gelgelelim yukarıda kıtasal yakınlıktan bahsetmiştik. Kültürel yakınlıktan dolayı İspanya ve Portekiz gibi ülkelerin daveti makul karşılanabilir miydi? Arjantin’in iki ezeli rakibi River Plate ile Boca Juniors arasında oynanan 2018 Libertodores Kupası finalinin İspanya’nın Madrid şehrinde, Santiago Bernabeu Stadyumu’nda oynandığını hatırlarsak, bu daha makul gelebilir. Gelmeyebilir de.

Kısa bir hatırlatma: Güney Amerika’nın Şampiyonlar Ligi sayılabilecek Libertodores Kupası iki aşamalı bir finaldi. Buenos Aires’te oynanan ve 2-2 beraberlikle geçilen ilk maçtan sonra birçok olay yaşandığı için maçın bırakın şehri, ülkeyi, kıtayı değiştirerek Madrid’de oynanmasına karar verilmişti.

Evet! Lionel Messi bir turnuvayı daha boş geçti. Evet! Copa America hâlâ yeterince ilgi çekici bir turnuva değil. En azından Atlantik’in bu tarafında. Gerçi en azından bizim memlekette, Copa de Oro’dan daha afili ve çekici bir turnuva olduğunu söylemek gerekir sanırım.

Favoriler

Brezilya’da düzenlenen 2019 model Copa America’da 12 takım mücadele etti.

Son şampiyon Şili, ev sahibi Brezilya, Arjantin, Uruguay, Bolivya, Ekvador, Kolombiya, Paraguay, Peru, Venezuela, davetli Japonya ve Katar.

Turnuvanın ağır favorisi Brezilya’ydı. Dünya fuutbolunun ağır ağabeyi olduğu halde bir süre saldırmasını bir kenara bırakıp eline tespih alarak sabır çeken Brezilya, potinlerini tekrar giymiş, yumurta topuklarına basıyordu. Kadrosu fiyakasından geçilmiyordu. Üstelik Brezilyalıları arafta bırakan bitirimleri Neymar turnuvaya katılmayacaktı. Niyeti harbiden bozmuştu. “Hieeyt!” nidasıyla fink atıyor, “Var mı ulan bana yan bakan!” deyip yoklama alıyordu. Brezilya’ya finale kadar yan bakan olmadı sayılır. Normal sürelerde kalesinde ilk defa finalde gol gördü. Gerçi zorlandıkları maçlar olmadı değil.

Şili, eski Şili değildi ama son şampiyon titrini taşıyordu. Son yıllarda hep iddialı olmuştu.

Uruguay yine Uruguay’dı ama net bir tavırları yoktu. İyi bir kadro, süperstarlar ve daha niceleriyle bezeli bu kadronun son kullanma tarihi yaklaşıyordu ve bir aradayken araya bir kupa daha sıkıştırmak iyi bir fikirdi. Fakat kadrosu mukayese kabul etmeyecek Kolombiya ile aynı oradan şansları olduğu konuşuluyordu.

Ya Arjantin?

Tabii bir de başka bir ağır ağabey Arjantin vardı. O müthiş hücum hattının arkasını bir türlü dolduramayan Arjantin. Kupa başlamadan evvel sohbet odalarından birinden Brezilya’nıın ağır favori olduğunu, Arjantin’in ise esamesinin okunmayacağına verilen şu cevabı paylaşmadan geçemeyeceğim:

“Arjantin will be Messi.”

Arjantin’de Messi mi olacak, yoksa Arjantin Messi mi olacak? Bu anlamda ve gösterge her yere gelebilen, başlangıçta ve sonda anlam değiştirebilen, bozuk İngilizceli ama yine de öngörülü cevap her şeyi anlatıyordu aslında Arjantin için. Bu gerçekten oldu! Arjantin Messi oldu. Yine, yeni ve yeniden.

Üçüncülük dördüncülük maçında Beşiktaşlı Garry Medel ile göğüs göğüse dans ettikten sonra kırmızı kart cart diye çıktığında kimse ne olduğunu anlayamadı. Maç bittiğinde herkes bu pozisyonu konuşuyordu. Belki de turnuvada en akılda kalıcı andı bile denebilir.

Kısa bir not: Lionel Messi, 14 yıl aradan sonra yine bir milli maçta kırmızı kart gördü.

Maçın Paraguaylı hakemi Mario Diaz de Vivar raporu daha sonra İspanyol Mundo Deportivo tarafından yayınlandı. hakemin raporuna bakılırsa, Messi’nin omuz ile yapotığı güçlü darbesine karşılık Messi’yi atmaktan başka çaresi yoktu. Çünkü Messi ile Medel top oyunda olmadığı halde karşı karşıya gelmiş, üzerinize afiyet dikleşmişlerdi. Hakemin Medel hakkındaki kararı için söylediklerine bakılırsa, omuz ve kol ile göğse vahşice (!) yapılan bir hamleden bahsediliyor. Raporda kafa bölgesiyle alakalı bir kısım ise geçmiyor.

Kısa bir not: Maçın hakemi bu pozisyondan sonra VAR sistemine başvurmadı.

Tevarih-ufak:

Yakın Tarihte Arjantin vs Şili

Peki ya Arjantin ile Şili arasındaki bu maçların bol kırmızılı geçmesinin ardındaki neden nedir?

Bu iki takım Copa America 2015 finalinde karşılaşmış ve Messili Arjantin kupayı penaltılarla bırakmıştı. Hemen 1 yıl sonra ise Copa America Centenario 2016 Finali’nde karşılaştılar ve gülen taraf yine Şili olmuş ve kupayı kaldırdı. Kupanın galibi penaltılarla belirlenirken, maçta Arjantin’in sol beki Marcos Rojo direkt kırmızı, Şili’nin orta sahası Marcelo Diaz ikinci sarı kart ile maçtan atılmıştı. Arjantin’de Messi ve Mascherano, Şili’de ise Aranguiz, Vidal, Beausejour isimleri sarı kart görmüşlerdi. Bu arada penaltıların Arjantin adına ilkini kullanan Messi’nin penaltıyı kaçırdığını söylemeden geçmemek gerekir.

 

LEO MESSI’NİN İTHAMI

 

Derler ve rivayet ederler ki Copa America 2019 yarı finalindeki Brezilya maçından sonra Leo Messi’de şafak öyle bir atmıştı ki içten bir feveran koyverip şu meşhur sözleri söylemişti:

bullshit handballs, bullshit penalties, and bullshit fouls!

Brezilya’nın CONMEBOL organizasyonu içinde büyük bir ağırlığı olduğu söylenegelen bir dedikodudur. Leo Messi de bundan haberdar olsa gerek, bunu dile getirip açtı ağzını yumdu gözünü. Önce Brezilya maçındaki hakemden girdi. Hakemlerin çılgınlıkla yıkıldığını gördüğünü beyan etti. Takdir haklarının hepsini Brezilya lehinde kullanan hakem tayfası, Otomendi ve Aguero’nun pozisyonlarının çok açık penaltı olmasına rağmen es geçmişti. VAR’ı bile unutmuşlardı!

Brezilya tarafından patlayan ilk kişi Marquinhos oldu ki:

Kaybettiğiniz zaman bu, aynı zamanda aklınızı da kaybedeceğiniz anlamına gelmez. Kabullenmelisiniz. Messi, Barcelona’da hakemlerin hatalarından çok ekmek yemiştir. Fakat bu konuda bir yozlaşmadan bahsettiğini hiç işitmedim.

“Futbol adil değil!”

Bu hiciv dolu eserin söyleşilerinden biri olan bu cümlenin objesi acaba bir gönderme miydi? Messi’ye kalırsa, CONMEBOL nezdinde ortada bir yozlaşma vardı ve bu birden ortaya çıkmamış aksine süregelen bir olguydu.

Leo Messi, bronz madalya maçı sonrası yine susmadı ve dedi ki:

Podyuma gitmedim, çünkü yozlaşmanın (bozulma, fesatlık veya ahlaksızlık. Artık ne derseniz deyin…) ve saygısızlığın bir parçası olmamalıyız. Bu yozlaşmışlar ve hakemler finalde olmamıza izin vermediler. Gerçeği söylemek zorundasınız. Brezilya şampiyon mu? Şüphesiz! Üzülerek söylüyorum, bence kupa Brezilya için ayarlandı. Umarım hakemler ve VAR hiçbir şey yapmaz ve Peru tüm bunlar olmadan oynayabilir. Çünkü bunu yapabilecek takımları var.

Cevap gecikmedi.

CONMEBOL tarafı bu açıklamalara karşılık vermek zorundaydı. Futbolda, hayret bir gerçektir ki bazen kazanıldığını ve bazen kaybedildiğini ve fair-play’in temel direğinin sonucu bağlılık ve saygıyla kabul edilmesi olduğunu açıkladılar. Aynı şeyler hakem kararları için de geçerliydi. Yine şaşkınlık veren bir teyittir ki, “hakemler de insandı” ve insan denen eşref-i mahlukat gelişime açık bir yaratımdı. Elbette, 12 takımın eşit şartlarda mücadele ettiği köklü bir turnuva için, kanıtsız, temelsiz, asılsız ve kupanın doğruluk ve bütünlüğüne kast eden ithamlarda bulunmak kabul edilemezdi. Ne yalan söylemeli hiç yakışmıyordu. Teessüfü bir borç biliyorlardı. Üzerinize afiyet bu açıklamalar bayır aşağıydı ve turnuvaya, turnuvada boy göstermiş futbolculara, 2016 senesinden beri çalışıp organizsyonu şeffaf ve profesyonel yapmak ve Güney Amerika futbolunu geliştirmek için çaba gösteren yüzlerce CONMEBOL profesyoneline saygısızlık göstergesiydi.

Turnuvaların ardından milli takımı bırakmasıyla bilinen bir kronik olan Leo Messi, bu henüz gerçekleşmese de -ki böyle bir turnuva dünyanın en iyilerinden biri, belki de en iyisi olarak gösterilen bir futbolcu için utanç verici olurdu- maçtan sonra seramoniye katılmadı. Bronz madalyasını almadı. Ona kalırsa, kırmızı kart haksızdı ve bu haksızlık turnuvanın tamamına sirayet etmişti. Turnuvanın Brezilya lehine ayarlandığını iddia ediyor, ne yalan söylemeli itham ediyordu. Diğer yandan CONMEBOL’ün şike ve teşvik konularında hayli hassas olduğunu bilenler, Messi’nin bir daha Copa America göremeyeceğini iddia ederler.

Lionel Messi, Arjantin, Copa America

 

Kurallar ve İhtimaller

CONMEBOL’ün kurallarına göre, federasyona ve yetkililerine hakaret yasaklanmıştır. CONMEBOL kural kitabının 7’nci maddesine bakılırsa Messi’nin başı hakikaten dertte olabilir. İlgili maddenin

2(b), “Saldırgan, hakaret edici bir şekilde davranmak veya her türlü hakaret beyanında bulunmak”,

2(d), “Herhangi bir şekilde, herhangi bir yöntemle, CONMEBOL’e ve onun yetkilileri ve çalışanlarına vesaire hakaret etmek”

kısımlarında denildiği gibi yaptırım sebebidir.

Kısacası, bu kurallara göre Leo Messi, 2 yıl men cezasıyla karşı karşıya. AFA, Arjantin Futbol Birliği Başkanı Cladio Tapia bu durum sorulduğunda şu cevabı verdi:

Konuşamam, çünkü 2 yıl uzaklaştırma alabilirim.

Leo Messi’nin alacağı 2 yıl men cezası, onun 2020’de yapılacak Copa America’ya katılamayacağının bir göstergesi. Peki aynı zamanda Katar’da yapılacak 2022 Dünya Kupası elemelerini kaçıracağı anlamına da gelir mi?

Hım?

Süper yıldızların çok fazla söz sahibi olduğu günümüz modern sporunda, futbolun süper yıldızlarından Leo Messi aleve verdiği ortalığı biraz olsun ferahlatmak için, efkardan bağrı yanık Arjantinli kardeşlerimizin yüreğine efil efil şöyle üflemişti, sosyal medya hesabından:

Lionel Messi bu Instagram postunda ne demiş:

Bu kupayı bir zaferle kapatıyoruz, ancak her şeyden önce başımız dik ve bu sefer futbolun bize karşı adil olmadığı duygusuyla. Aslında oynadığımız futboldan ve Brezilya’da üstün olduğumuzdan dolayı, yarınki finalde olmayı hak ettik. Fakat iyimserlikle ileri bakmalıyız. Çünkü bu takımda bir gelecek ve çok büyük bir temel var. Sadece biraz zaman vermek zorundasınız. #VamosArgentina

Sonuç olarak Lionel Messi bir ulusal turnuvayı daha boş geçti. Kazanan ise transferi dahlinde kupa garantisi veren ve Copa America 2019’un yarı finalinde Arjantin Milli Takımı’nı darma duman eden Daniel Alves’in kaptanlığını yaptığı Brezilya oldu.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More