Manute Bol: Basketbolun Uzun Adamı

İş, NBA’in gelmiş geçmiş en uzun adamı olan Manute Bol’dan bahsetmeye geldiğinde, değinmeniz gereken tek şey onun boyu ya da basketbol kariyeri değil. Oldukça uzun boylu bir atlet olarak hali hazırda tüm basketbolseverlerin aklında yer eden Manute Bol’un, basketbol öncesi hayatı ve yaşıyla ilgili spekülasyonlar dahil olmak üzere, bahsedilmesi gereken birçok hikayesi var.

En baştan başlayalım, Sudan günleri

Manute Bol, 16 Ekim 1962’de şimdiki adıyla Güney Sudan’ın Turalei kendine dünyaya geldi. Kendisine, babası Madute tarafından “özel lütuf” anlamına gelen Manute ismi verilen Bol, çocukluk ve gençlik yıllarının büyük bir kısmını da yine Güney Sudan’ın Turalei ve Gogrial kentlerinde geçirdi. Kendisi hakkında resmi bir doğum belgesi bulunmayan ve bu yüzden yaşı hakkında da birçok spekülasyonlar bulunan Manute, Dinka kabilesinin bir üyesiydi. Bu kabilenin insanları dünyanın en uzun insanları olarak biliniyordu fakat Manute ve ailesinin boyu, Dinka kabilesi için bile oldukça uzundu. Annesinin 2.08, babasının ve kız kardeşinin 2.03 metre boyunda olduğunu söyleyen Manute Bol’un belirttiğine göre büyükbabasının boyu kendisinden de uzunmuş ve tam 2.39 metreymiş. Kendisi 2.31 metre boyunda olan Manute’yle aynı şehirde doğan eski basketbol oyuncusu Ring Ayuel’in de boyu 2.24 metreydi. Kendi boyunu ölçecek herhangi bir materyal bulunmayan bir yerde büyüdüğünü bir röportajında belirten Manute, boyunu 1978 yılında, 18-19 yaşlarındayken öğrenebilmişti.

Boyları haricinde avcılık yeteneğiyle de bilinen Dinka kabilesinin üyesi Manute Bol’un da mızrak kullanarak bir aslanı öldürdüğünü belirttiği röportaj da ABD’de uzun süre konuşulmuştu.

Basketbolla tanışma

Spor hayatına aslında basketbolla değil futbolla başlayan Manute’nin futbol hayatı çok uzun sürmedi ve 1972 yılında, boyu sebebiyle futboldan men edildi. 15 yaşındayken basketbol oynamaya başlayan Bol, kariyerinin başlarında Sudan’ın Wau ve Khartoum takımlarında boy gösterdi. Sudan ordusu tarafından göreve alınan Bol, görevi zarfında da Sudan milli takımında oynamaya başladı. 1982 yılında Sudan milli takımına koçluk yapması için göreve getirilen eski NCAA koçlarından da olan Don Feeley, Manute’ye ABD’ye gitmesini, NBA’de oynamak için bir şansı olabileceğini söyledi. Feeley’nin sözlerinden etkilenen ve ikna olan Bol, Kuzey Amerika’nın yolunu tuttu fakat kendine NBA’de yer bulması o kadar da kolay olmadı.

Kuzey Amerika yolculuğu

Feeley’nin yardımlarıyla birlikte Cleveland’a taşınan Manute Bol, basketbol kariyerinin ilk adımı olarak da kendine Cleveland State University’yi seçmişti. O dönemde Cleveland State’in koçu olan Kevin Mackey, Bol’un doğum tarihiyle ilgili herhangi bir belge temin edemediğini ve bizzat kendisinin Manute’yi 1962 doğumlu olarak Cleveland State dökümanlarına kaydettiğini söylemişti, fakat kendisi Bol’un çok daha yaşlı olduğunu düşünüyordu. İngilizce bilmediği için Cleveland’a taşınmasından itibaren aylar boyunca kursa giden Bol bir süre sonra İngilizceyi gayet iyi bir seviyede öğrenmiş olsa da hiçbir zaman Cleveland State takımına seçilmeyi başaramadı. Zayıf ve kas kütlesi olarak çelimsiz diyebileceğimiz bir vücuda sahip olan Manute’nin seçilmek için pek de şansı yoktu.

Fiziksel özelliklerini güçlendirmek için hızlıca çalışmalara başladı ve 1985 yılında Washington Bullets tarafından ikinci tur, yedinci sıradan draft edildi. Yetenek avcıları Bol’un en azından birkaç sene için NCAA’de oynaması gerektiğini düşünüyordu fakat Manute için para kazanmanın ve kız kardeşini Sudan’dan ABD’ye getirmenin tek yolu NBA’de oynamaktı.

NBA’in uzun adamı

Washington Bullets takımıyla sözleşme imzalayan çaylak Bol, NBA’deki ilk sezonunda 80 maçta forma giydi ve maç başına 5.0 blokluk bir ortalama yakalayarak tüm dikkatleri üzerine çekti. Sezon boyunca 397 blok yapan Manute Bol, “bir sezonda en fazla blok yapan çaylak” rekorunun da sahibi oldu. Günümüzde de hala kırılamayan Bol’un bu rekoru, aynı zamanda bir sezonda yapılan en fazla blok sayısında da Mark Eaton’ın ardından ikinci sırada. İlk üç senelik Washington Bullets macerası boyunca özellikle defansif özellikleriyle dikkat çeken Bol, 1987 yılında Bullets tarafından draft edilen 1.60 metre boyundaki Muggsy Bogues’le de birlikte oynama fırsatına erişti ve lig tarihindeki en uzun ve en kısa oyuncular bir sezon boyunca birlikte boy gösterdiler.

Mete Aktaş on Twitter: "Boston Celtics'in G-League takımı Maine ...
2.31’lik Manute Bol ve 1.60’lık Muggsy

Tarih 8 Haziran 1988’i gösterdiğinde çaylak Dave Feitl ile takas olan Manute Bol, Golden State Warriors takımının yolunu tuttu. 1988-90 yılları arasında Warriors forması giyen Bol, ilk sezonu boyunca yapmaya çalıştığı üç sayılık atışlarıyla herkesi şaşırttı. Sezon boyunca 91 üçlük denedi ve bunların 20’sinde sayıyı bulmayı başardı. Kariyeri sonrası verdiği bir röportajda bu üçlük denemelerinden biraz pişman olduğunu belirten ifadeler kullanmıştı.

İki senelik Warriors macerasının ardından Philadelphia 76ers’a geçiş yapan Bol, ilk sezonunda 82 maçta boy gösterdi ve bu onun bir sezonda en çok oynadığı maç sayısı oldu. Fakat, gelecek sezonlar içerisinde bu istatistiği düşüşe geçen Bol, ikinci sezonunda 71 ve üçüncü sezonunda ise yalnızca 58 maçta forma şansı bulabildi. 76ers forması altındaki son sezonunda, kendisi adına en çok bilinen maçlarından birini oynayan Manute, Phoenix Suns karşısında denediği 12 üç sayılık şuttan 6’sını sayıya çevirmeyi başardı. Bu sayıların tümünü ikinci yarıda buldu ve bu o zamanlar için bir NBA rekoru demekti. Sonrasında verdiği bir röportajda ona bulduğu üçlük sayılar sorulduğunda ise Bol; “Beni savunmadılar ve ben de şut attım.” demekle yetindi. Bu tabir-i caizse Klay Thompson benzeri ikinci yarı oyunuyla birlikte Bol, on yıllık kariyerinin en iyi hatırlanan anlarından birini yaşamış oldu.

Bol’un basketbol kariyeri, bu sezondan sonra inişe geçmeye başladı.

Kariyerinin son dönemleri

76ers’la geçirdiği üç sezonun ardından Miami Heat’e takas olan Bol’un Miami macerası pek de uzun sürmedi. Maçlara ilk beş dahilinde başlamadığı ilk sezon olan bu sezon, aynı zamanda Miami Heat forması altında da geçirdiği tek sezondu. Bol, sezon boyunca yalnızca 8 maçta görev aldı ve bu maçlar süresince 6 blok yapabildi. Yalnızca 61 dakika sahada kalan Manute Bol, bir sezonun ardından NBA’deki ilk takımı olan Washington Bullets’a geçiş yaptı. Washington Bullets formasıyla da yalnızca 2 maçta görev alan Bol’un takım içerisindeki esas görevi maçlarda takıma katkı yapmak değildi aslında. Takıma yeni katılan ve onunla aynı boydaki Gheorge Mureşan’a bir nevi mentörlük yapması için takıma dahil edilen Bol, Bullets’ta da yalnızca bir sezon forma giydi ve benzer bir görev için Philadelphia 76ers’ın yolunu tuttu. Burada da 2.29 metrelik Shawn Bradley’ye mentörlük ederek geçirdiği kısa sürenin ardından, son sezonu için yine eski takımlarından biri olan Golden State Warriors’la sözleşme imzaladı.

manute bol #335479 - uludağ sözlük galeri
Basketbolda pota yüksekliği 3.05 metredir.

1994-95 sezonunda tekrar kendini Warriors forması altında bulan Manute Bol, bu forma altında son üç sezonunun aksine oldukça iyi bir performans sergilemeyi başladı. Sezonun ilk maçında ilk beş dahilinde mücadeleye çıkan Bol, tekrardan eski formuna dair enstantaneler göstermeye başlamıştı. İç sahada oynanan bir Minnesota Timberwolves maçında 29 dakika boyunca oyunda kaldı ve maçın son çeyreğinde üç tane üç sayılık atış kullandı ve hepsinde isabet bulmayı başardı. Fakat bundan oldukça kısa bir süre sonra -7 gün- Charlotte Hornets maçının yalnızca onuncu dakikasında ciddi bir diz sakatlığı geçiren Manute Bol, bu sakatlıkla birlikte sezonu tamamen kapatmak zorunda kaldı. Şubat ayına gelindiğinde Warriors, Bol’un serbest bırakıldığını açıkladı ve bu açıklamayla birlikte Manute Bol’un NBA kariyeri de son bulmuş oldu.

NBA’deki 10 yıllık kariyerinin ardından CBA’in Florida Beach Dogs takımında ve USBL’in Portland Mountain Cats takımında forma giyen Bol, 1997 yılını İtalya’da ve 1998 yılında Katar’da geçirdi. Katar’da geçirdiği bir senenin ardından, romatizma ağrıları sebebiyle basketbol yaşamını noktalandırmak zorunda kaldı.

Bir tuhaf yaş hikayesi

Önceki paragraflarda da bahsettiğimiz üzere, Manute Bol’un doğum tarihi resmi olarak belli değildi. Doğumuna dair resmi bir belge bulunmayan Bol’un uydurma denilebilecek bir doğum tarihiyle Cleveland State kayıtlarına geçtiğinin ortaya çıkması, insanların aklında doğal olarak şüphe uyandırdı. 2017 yılında yayılmaya başlayan, Manute Bol’un 1935 yılında doğmuş olabileceğine dair inanılmaz spekülasyonlar da bu şüpheyi arttırmaya yetti. Sonradan verdiği bir röportajda bu konudan bahseden ve Bol’un doğum tarihini kayıtlara 16 Ekim 1962 olarak geçen Kevin Mackey ise bu konuyla ilgili şunları söyledi:

Kevin Mackey 1988.jpg
Kevin Mackey

“Ona doğum tarihini ben verdim çünkü onlar Manute’nin kaç yaşında olduğunu bilmiyorlardı. Bol’un kendi yaşı hakkında en ufak bir fikri yoktu. Kimse onun kaç yaşında olduğunu bilmiyordu. Onun spor yapabilecek bir yaşta olduğundan emin olmak istedim. Bence o, ilk geldiğinde 40’lı yaşlarındaydı. Gerçekten böyle düşünüyorum fakat gerçeğin ne olduğunu öğrenmenin herhangi bir yolu yoktu. Atletler için kapılar 19 yaşında açılıyor ve 35 yaşında kapanıyordu. Bol NBA’de oynarken muhtemelen 40’lı ya da 50’li yaşlarındaydı.”

Kesin olarak bilinmeyen yaşına, Güney Sudan’daki hayat mücadelesine ve zor başlayan NBA serüvenine rağmen birçok basketbolseverin aklında kendine yer edinen NBA tarihinin en uzun adamı Manute Bol, 2010 yılında, kayıtlara göre 47 yaşındayken hayatını kaybetti. Takım arkadaşları ve taraftarlar tarafından her zaman oldukça sevilen Manute Bol, Güney Sudan için yaptığı yardım çalışmalarıyla da ülkesinin hala daha en sevilen insanı konumunda.


Bunlar da ilginizi çekebilir;

NBA İkonu Olmak: Kobe Bryant

Türk Basketbolunun ‘Beyaz Gölge’si: Erman Kunter

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More