Juventus FC – Çizmenin devinin hesap defteri

Cristiano Ronaldo transferi ve Juventus’a maddi açıdan etkileri…

7 yılda 14 lokal kupa… Kupasız geçen 4 sezonun ardından, 2011 yılında başlayan bu durdurulamaz yükselişin ardından kazanılan başarıların neticesi demekti “Old Lady” lakaplı Juventus takımı için. Başarının bu denli büyüklüğünü kanıtlamak için bir karşılaştırma yapalım. O tarihten bu yana 21 muhtemel kupanın 14’üne tekabül ediyor. 2/3 başarı oranı. Muazzam!

Avrupa kupalarında ne yaptıklarına gelince… Son 5 sezonda 1 UEFA Şampiyonlar Ligi çeyrek finali, 1 UEFA Avrupa Ligi yarı finali ve 2 UEFA Şampiyonlar Ligi finali oynamışlar. 8 sene önceki istatistiklerde, UAL grup aşamalarında kazanma oranının düştüğü bir takım için kayda değer bir gelişme olsa gerek.

Juventus başkanı Andrea Agnelli yönetime geçtikten sonra ilk yılında Juventus 92.2 milyon € işletme zararı kaydetti. Bugün (2017-2018) mali kayıtlara göz atıldığında kulüp faaliyet kârı ise 67.4 milyon €’ya ulaştı. Serie A takımlarının gelirleri ve reklam yüzdelerini, La Liga ve Premier Lig gibi iki dev kuruluşla kıyasladığımızda bir hayli eksik kaldığını görebiliriz. Bütün bu dezavantaj ve handikaplara rağmen 6 yılda 160 milyon €’dan fazla bir değişime ulaşmıştı Siyah Beyazlılar. Ayrıca bir sonraki sezonda, operasyonel giderlerin 9.8 milyon €’dan biraz fazla olarak beklenmesi de bir başka hayreti mucip.

Fakat her ne olursa olsun, bir önceki paragrafta değinildiği üzere, Juventus’un bütün bu lokal başarıları ve Avrupa’daki süksesine rağmen, diğer liglerdeki tabiri caizse canavarlarla yarışması pek mümkün değildi. Andrea Agnelli ve kurmayları, sorunun bu olduğunu tespit etiler. Fakat bu soruna bir de çözüm bulunması gerekiyordu.

Çözüm ise basitti. Marka değerini tavan yaptıracak, Avrupa’da dengeleri değiştirecek, Serie A’nın 90’lardaki popülaritesine ulaşmasına katkı sağlayacak bir şey yapmaktı. Bunun tek çaresi ise büyük, oldukça büyük bir transfer yapmak. Eldeki doneler ve yapılabilecek mümkün hamleler, Real Madrid’in 5 Ballon d’Or sahibi Portekizlisi Cristiano’yu işaret ediyordu.

Juventus son yıllarda her transfer döneminde takımın güçlenmesi için yüksek bonservisler ve maaşlar ödedi. Fakat Ronaldo’nun maddi külfeti, takım için önceki harcamalara nazaran çok daha büyük bir yük gibi görünmekte. Peki Juventus kulübü bu durumdan, “saha dışında” karlı çıkabilecek mi?

Finansal Durum

2016/2017 yılında Juventus 562 milyon € gelir, 400 milyon € gider ve 95 milyon € transfer ücretleri ile beraber yaklaşık 67 milyon € kar açıkladı. Bir sezon sonra, 2017/2018 sezonunda ise 539 milyon € gelir, 427 milyon € gider ve 121 milyon € transfer ödemeleri sonrasında 9.8 milyon € zarar açıklandı. Rakamlar vergi öncesi rakamlar. Toplam net zarar yaklaşık vergi sonrası 30 milyon €’ya gelmekte 17/18 sezonu için.

Bu durum, sayılarda ve kulüp finansal kitaplarında; transfer ücretleri bilanço’ya kontrat süresine bölünüp gösterilir. Bu pratik UEFA tarafından da onaylanmış bir durumdur.

2018/2019 yılı için Juventus’un transfer ödemelerine bir göz gezdirelim.

2018/2019 Juventus transfer ödemeleri.

Bunların yanında bazı oyunculara da transfer anlaşmasında geçen performans bazlı bonuslar var. Tabloda maksimum olarak hesaplanmıştır.

Bonservis performans bonusları(maksimum)

Bir önceki yıla, 2017/2018 sezonuna nazaran, 2018/2019 sezonunda yaklaşık 20 milyon € daha az transfer ödemesi var; eğer hiçbir bonus işin içine girmezse.

Oyuncu maaşları konusuna gelirsek, bir önceki yıla oranla Ronaldo efektinden dolayı büyük bir artı var. Juventus her ne kadar Higuain gibi yüksek maaş alan oyuncuları ile yollarını ayırsa da Ronaldo’nun maaş bütçesine etkisi muazzam seviyede.

Juventus oyuncu maaşları 2018/2019

Bazı kiralık giden oyuncuların da ücretlerinin bir kısmı Juventus tarafından karşılanmakta ve Toplam vergi sonrası ödeme 207 milyon €’yu bulmakta.

Ayrıca Emre Can için 16 milyon € ve Jorge Mendes’e 12 milyon € Ronaldo transferi için ödemeler yapılacağı bahsedildi.

Transferler sonrası forma satışları: Bu konuyu daha iyi anlamak için Adidas & Juventus anlaşmasının içeriğine ayrıntılı olarak bakmak gerekli.

24 Ekim 2013’te Juventus resmi olarak Adidas’la anlaştıklarını duyurdu. Anlaşmaya göre:

  • 2015/2016 sezonunda başlayacak bu anlaşma 6 senelik olacak. Adidas, sözleşme süresinde Juventus’a toplamda 139.5 milyon € ödeme yapacak.

  • Adidas, Juventus’a lisans ve mağazacılık aktiviteleri için senelik 6 milyon € ödeme yapacak. Kulüp, ayrıca belirlenecek olan bir kota üzerinde malzeme satışı yapıldığında ise 6 milyon €’luk ekstra bir gelire sahip olacak.

  • 2015 yazında başlayacak olan anlaşma 2020-2021 sezonuna dek sürecek.

  • Anlaşmanın maliyeti ise, anapara olarak yıllık 23.25 milyon € ve ek olarak da yıllık 6 milyon €, toplamda 29.25 milyon €

Genelde, kulüplerin anlaşılmış kotanın üzerinde satış yaptıklarında aldıkları pay %15 civarında. Yani bu kota eğer 50m € değerinde forma satışı olarak belirlendiyse ve Adidas satışlardan 60 milyon € kazandıysa; Juventus ekstra olarak 1,5 milyon € ödeme alacak.

Geleneksel forma sponsorluk anlaşmaları, neredeyse her zaman belirli bir sabit ücret üzerine olur. Ve bu sabit ücretin üzerine yine anlaşmada belirlenen bir sayının üzerinde forma satışı yapılırsa, kulüpler bu satışlardan %10-%15 civarı bir pay alır. Dolayısıyla yanlış bilinen bir futbol miti olarak; bir kulübün bir transferin ücretini, hele ki yıldız bir futbolcunun transferini; forma satışıyla dengelemesi basitçe imkânsızdır.

Fakat bu durum olağan bir şey olsa da, Juventus için durum farklı. Juventus anlaşmayı yeniledi ve sadece anapara olan 23.25 milyon € geliri 2021 yılına kadar almayı seçti, ancak 6m € ek gelirden vazgeçti. Bu ekstra 6m €, lisans ve satış mağazacılık ücretleriydi.

Kulüp bu farklı yol ile beraber ürünlerinin lisansını ve mağazacılığını kendisi yapacaktı ve Adidas’tan da 23.25 milyon € kazanacaktı. Bu yolun izlenmesinin sebebi kulübün daha fazla para alabileceğini düşünmesiydi.

Bu anlaşma ile Juventus, sadece ham malzemeyi istemiş ve geri kalan mağazacılık işlemlerini kendisi yapmak istemişti. Bunun sebebi muhtemelen yıllık 6 milyon €’yu yeterli görmemeleriydi. Zira Adidas’ın diğer anlaşmalarına bakılırsa bu miktarı az görmüş olabilirler.

Bazı kulüplerin forma sponsorluğu anlaşmaları

Fakat kulüpler, basitçe, bir tedarikçi değiller, sadece futbol kulübüler. Adidas, Nike, Umbro, Puma gibi tedarikçilerin taşıma ve mağaza ağına sahip değiller. Bugün bu gibi tedarikçi firmaların 6 aylık gelirleri, dünyada ilk 3-4 haricindeki kulüplerin 10 yıllık gelirleri kadar neredeyse. Bir kulübün bu gibi işlere girişmesi için, kârı geçtik zarar etmemesi için çok iyi bir planlamaya ihtiyaçları var. Zira shipping, taşıma ağı, çalışan, stok ve depo kiraları ile giderleri gibi ciddi maddi külfetler var.

Juventus’un da ana hedefi, bu dev sponsorluk gelirlerine sahip takımların arasında kendisine bir yer bulabilmekti. Ancak bu gelirin bir de karşılığı olmalıydı. Elbette bu tedarik ağı ile ilgili istenen kârın hepsine sahip olmanın bir bedeli olmalıydı. Gelirlerdeki bu artışlar, malların dağıtımının doğrudan yönetimiyle ilgili bir maliyete yol açmaktadır. Juventus, 2015/16 ve 2016/17 mali yılları için sırasıyla 4.3 milyon € ve 8.3 milyon € ‘luk maliyetlere maruz kalırken, 2017/18 mali yılı için 12.3 milyon €’ a çıktığı tahmin edilmektedir. Daha fazla gelir, forma, ürün tedariği, distribütörlük ve mağazacılık ağının getirdikleri kadar, götürdükleri de olmalıydı. Ne kadar ekmek, o kadar köfte.

Yine de Juventus’un 2018/19 mali yılına ait ürünlerin lisans ve satış işleriyle ilgili olarak 25 milyon € – 30 milyon € maliyete katlanması oldukça olası. Ancak kulüp, bunu lisans ve ticari satışlardan 60 milyon Euro gelir elde ederek tolere etmeyi planlıyor.

Bütün bu tabloya genel bir bakış attığımızda, Ronaldo & Juventus birlikteliği getirisi, götürüsünden fazla bir anlaşmaya benziyor. Kulüp, bu işe bir ticarethane gözüyle bakıp, mali fırsatları üstlendi ve kendince ‘kabul edilebilir bir risk’i göze aldı. Burada yazılan rakamlar (hem gelir, hem de gider olarak) daha fazlası olabilir. Her iki türlü de getirisi çok daha fazla olacak. Çünkü etkisini tam olarak bilemediğimiz bu hamlenin, yüksek bir kâr elde etmek için inanılmaz bir potansiyeli var. Yine Juve, ticari ve prestij anlamında bir büyüme için ciddi bir maliyete katlanmak zorunda kalacak, ancak sürdürülebilir bir büyümede böylesine bir riskin alınması elzem, hatta biraz geç kalınmış bir hamle olarak görülebilir.

2018’de Serie A ile SKY/Perform arasında 2018-2021 yıllarını kapsayacak yerel yayın hakları anlaşması imzalandı. Anlaşma 973 milyon € bedelindeydi ve bu da Avrupa’nın en büyük 3. yayın anlaşmasıydı. Uluslararası haklar içinse IMG ve RAI ile 371 milyon € değerinde yine 3 yıllık anlaşma imzalandı. Yani toplam olarak 1.4 milyar € civarında bir yayın bedeli bulunmakta lig için. Fakat bu bedelden komisyon, İtalya kupası ve diğer liglerin ücretleri katılınca 100 milyon € civarında bir miktar düşebilir.

Fakat Juventus için işin can alıcı kısmı şurası ki; yeni anlaşmada dağıtımda değişikliğe gidildi ve Premier Lig modeline benzer bir model uygulandı. Dağılım en üst takım ile en alttaki takım arasında bir önceki anlaşma kadar çok fazla oynamayacak.  Yayın hakları bir öncekinden yaklaşık 300 milyon € fazla olmasına rağmen Juventus’un alacağı ücret aynı kalmakta, hatta bir kaç milyon euro düşmesi öngörülmekte.

Şampiyonlar Ligi ücretleri takım özelinde bir değişiklik göstermemekte fakat genel olarak biraz daha iyileştirildi. Gelirler takımın performansına ve İtalya’dan katılan 4 takımın gruplardan çıkmasına, dolayısıyla market pool’a etkisine çok bağlı. Yine de buradan gelecek gelirin bir önceki yıl ile benzer olması gündemde

Bilet fiyatlarında kulüp bu sezon tam %30 artışa gitti. Taraftarların bunu protesto etmelerine rağmen kombineler yine full satıldı. Bu sezon, toplam maç günü gelirlerinde kulüp yaklaşık 25 milyon € artış bekliyor.

Tüm bu etmenleri katınca kulübün yaklaşık 5 milyon € operasyonel zararla bu yılı kapatması tahmin ediliyor. Bu rakam yazının başında söylediğimiz gibi 2017/18 sezonu için 9.8 milyon € zarar ve 2016/2017 sezonu için 67 milyon € kar şeklindeydi.

Son olarak FFP son 3 yılı hesaba kattığından [ve son 3 yıl şu şekildeydi:(-5m) + (-9.8m) + (+67m)], bu konuda en azından 2019 sezonu sonuna kadar bir sıkıntı görünmüyor kulüp için.