Gol Sayısı ve Şampiyonluk: Rakamlar Oyunu

Chris Anderson ve David Sally tarafından yazılan Rakamlar Oyunu kitabından hareketle son 30 yılı mercek altına alıyoruz...

Chris Anderson ve David Sally tarafından kaleme alınan Rakamlar Oyunu, futboldaki birçok istatistiği inceleyerek bu sporun merkezinde rakamların olduğunu savunan ve bunun sonucunda okuyucularına, futbola farklı bir açıdan bakma şansı sunan bir kitap. Kitabın “Kazanmak mı Kaybetmek mi?” isimli bölümündeki şu soru hayli dikkat çekici: “Çok gol atmak veya az gol yemek sizin şampiyon olmanızı ne kadar etkiler?”. Rakamlar Oyunu gibi futbolla ilgilenenlerin başucunda duran bir kitabın gol sayısı istatistiğini bu açıdan ele alması, benim bu yazıyı yazmamdaki temel motivasyonum oldu. Bununla birlikte günümüzde hücum futbolu oynayan ve bu yönleriyle izleyenlere daha çok keyif veren takımların, hücumcu anlayışlarıyla sezon sonunda mutlu sona ulaşıp ulaşamadıklarını da görmek istedim.

Rakamlar Oyunu‘nun “Kazanmak mı Kaybetmek mi?” başlığı iki bölümden oluşuyor. Birinci bölüm; çok gol atmanın şampiyonluğa etkisinden bahsederken, diğer bölüm ise; az gol yemenin şampiyonluğa etkisini araştırıyor.

İlk bölümde bahsedilen istatistikler, 1991/1992 sezonundan 2010/2011 sezonuna kadar giden süreçte en çok gol atan takımın şampiyon olma oranını 4 lige (İngiltere, İtalya, Almanya ve İspanya) göre inceliyor.

Şahsen ben günümüz futbolunda birçok değişkenin mevcut olduğunu düşünüyorum. Atılan gol sayısı elbette çok önemli bir parametre fakat şampiyon olmak için sadece gol atmanın yeteceğini düşünmüyorum. Rakamlar Oyunu da bu anlamda beni destekliyor:

“Bir sezonda en çok golü atan takımlar toplam şampiyonlukların yalnızca yarısını (yüzde 51) kazanabilmiş. En az şampiyonluk sekiz kereyle Bundesliga’da, en çok şampiyonluk ise on iki kereyle Premier Lig’de. En fazla golü atmış olmak şampiyonluk getirmiyor. Alakası yok.”

1991/1992 SEZONUNDAN GÜNÜMÜZE

Bir önceki paragrafta bahsettiğimiz bu istatistikler neticesinde, liglerde en çok gol atan takımların şampiyonluğa ulaşma oranları yüzde 40 ila 60 arasında değişim gösteriyor. Fakat kitap basım tarihinden dolayı 2010/2011 sezonuna kadarki süreci gösteriyor. Peki son 10 yıldaki (yani 2020/2021) süreci dahil edersek bu grafikteki değişimler ne olur? Hangi liglerde değişim gerçekleşir?

Oluşturulan 20 yıllık süreci, 30 yıla çıkarttığımız zaman karşımıza aşağıdaki gibi bir grafik çıkıyor.

Gol sayısı

20 yılda 12 kez en çok gol atanın şampiyon olduğu İngiltere’de süreç 30 yılı kapsadığında da yüzde 60’lık oranda herhangi bir değişim gerçekleşmiyor. Özellikle City, 16/17 sezonunda takımın başına Guardiola’yı getirerek bu istatistiğin sabit kalmasında önemli etken olarak karşımıza çıkıyor. Guardiola’nın oyunu üçüncü bölgede oynamak istemesi Mavileri gol sayısı istatistiğinde 5 sezonda 4 kez zirveye taşıdı. Ayrıca bu bahsedilen 5 sezonda City, ligde 3 kez mutlu sona ulaşmayı başardı. Bununla beraber, İngiltere’deki yüksek oranı sadece Guardiola’ya bağlamak doğru olmaz. Başarılı İspanyol teknik adam dışında son 10 yılda 3 takım daha en çok golü atarak şampiyon olmayı başardı. Sonuç itibariyle 30 yıllık periyotta, Premier Lig için şunu söyleyebiliriz: “Eğer Premier Lig’de en çok gol atan takım olursanız, şampiyon olma şansınız diğer liglere göre daha yüksek.”

20  yıllık dönemi 30 yıla yaydığımızda Premier Lig’de oran sabit kalırken, Serie A ise grafikteki en büyük düşüşe sahip olan lig olarak karşımıza çıkıyor. Son 10 yılda sadece 2 kez en çok gol atan takımın şampiyon olduğu Serie A, oran olarak yüzde 40’a geriliyor. Bu düşüşteki ana sebeplerden bir tanesi ise; bu süreçte 9 kez şampiyon olmayı başaran Juventus’un ileri hattının hemen her sezon değişmesi diyebiliriz. Juventus üst üste şampiyonluklar aldığı dönemde hücum hattını neredeyse her sezon değiştirirken, savunma hattını çoğu sezon muhafaza etti. Savunma oyuncularının beraber oynama alışkanlıklarının daha fazla olması, Juventus’un hücumla değil, savunmayla şampiyon olmasını sağladı diyebiliriz.

La Liga ise grafikte çok küçük bir düşüş ile yer alıyor. 10 yıllık süreçte 5 kere en çok gol atan takımın şampiyon olduğu ligde, özellikle Atletico’nun kazandığı iki şampiyonlukta da en çok gol atan takım olamaması oranın düşmesindeki önemli etkenlerden biri. Ayrıca İspanya’da son 10 senenin 6’sında atılan gol sayısı istatistiğinde zirvede olan takımın 100 gol barajını geçmeyi başarması da dikkat çekiyor.

20 yıllık süreçte en çok gol atanın şampiyon olma oranının düşük olduğu Bundesliga’da ise 30 yıla bakınca Bayern’in son 10 yıllık üstünlüğü ile oranlarda neredeyse bir patlama yaşanıyor. Bayern 10 yılda kazandığı 9 şampiyonlukla, Juventus’la aynı sayıda şampiyonluk almayı başarıyor. Şampiyonluk sayıları eşit olmasına rağmen, en çok gol atan takım olma konusunda iki takım arasında çok büyük bir fark oluşuyor (Juventus: 2, Bayern Münih: 8). Juventus için savunma oyuncularının beraber oynaması az gol yemeyi sağlarken, Bayern ise hücum oyuncularındaki istikrarla çok gol atarak şampiyon olma anlayışını seçiyor. Son 10 yıllık periyotta dokuz kez en çok gol atanın şampiyon olduğu Bundesliga, oranını yüzde 40’tan 57’ye çıkartarak dikkat çekici bir yükseliş gösteriyor.

Tüm bu istatistiklerin anlattığı temel bir şey var: Şampiyon olmak için birçok yöntem uygulayabilirsiniz, fakat çoğu takım az gol yemek yerine çok gol atmayı tercih ediyor.

TÜRKİYE SÜPER LİGİ

Rakamlar Oyunu adlı kitabın araştırdığı 20 senelik süreç ve daha sonra baktığımız 30 yıllık dönem sonucunda çeşitli liglerde en fazla gol atan takımın şampiyonluk oranı değişse de grafik değerleri yüzde 40 ile 60 arasında gidip geliyor. Peki dünyanın en büyük 4 ligindeki sayılar bu durumda iken, bizim ligimiz bu grafiğin neresinde yer alıyor?

1991/1992 senesinden itibaren öncelikle 20 yıllık periyodu, daha sonrasında ise günümüze kadar ki sürece baktığımızda aşağıdaki grafik karşımıza çıkıyor.

Gol sayısı

Türkiye’de ilk 20 yıllık süreçte 13 kez en çok gol atan takım şampiyon olmayı başarmış. Bu sayıyla Türkiye Süper Lig, dört büyük Avrupa liginin üstünde konumlanıyor. Bahsedilen 20 yıllık süreçte diğer liglerde en çok gol atan takımların şampiyon olma oranını tekrar hatırlatmak gerekirse; Premier Lig: 12, La Liga: 11, Serie A: 10, Bundesliga: 8.

30 yıllık performansa baktığımızda ise 20 kere en çok gol atan takım şampiyon olarak ligi sonlandırıyor. Özellikle son 10 yıllık süreçte 7 kez en çok gol atan takımın ligi lider bitirdiğine şahit oluyoruz. Diğer 4 büyük lige bakarsak ise şu sayılar karşımıza çıkıyor. Premier Lig: 18, Bundesliga: 17, La Liga: 16, Serie A: 12.

Bu istatistiklerden yola çıkarak ligin kalitesi ölçmek elbette kolay değil. Buna karşın eğer çok gol atıyorsanız Türkiye Süper Ligi’nde şampiyon olma şansınız diğer liglere göre daha yüksek. Örneğin, Serie A’da Atalanta üç sezondur gol sayısı istatistiğinde zirveye oynamasına rağmen şampiyon olmayı başaramıyor. Diğer taraftan Almanya’da Bayern ise attığı gollerle doğru orantılı olarak üst üste şampiyonluklar kazanıyor. Bununla beraber son 6 yıldır La Liga’nın en çok gol atan takımı olmayı başaran Barcelona 3 kere şampiyon olmayı başarırken; Premier Lig’de City son beş şampiyonluğunda ligin en çok gol atan takımı konumunda.

Buradan şu şekilde bir anlam çıkartabiliriz. Forvetler ve savunma oyuncularını bir teraziye koyarsak, Türkiye’de forvetler savunma oyuncularından daha etkili bir performans çıkartmış. Aynı şekilde İngiltere, Almanya ve İspanya için de bu sonucun çıktığını söyleyebiliriz. Özellikle bahsedilen bu liglerde özellikle son 10 yılda çok güçlü ve formda santraforların mücadele ettiğine şahit olduk. Fakat İtalya için bu terazide savunma oyuncuları daha ağır basıyor. Son yıllarda Serie A’da etkili santraforlar yer almış olsa da, bu oyuncuların savunma oyuncularına göre süreklilikleri daha düşük.

Son söz olarak tekrar altını çizmek gerekiyor ki gol sayısı şampiyon olmanızdaki tek parametre olamaz. Ancak yine de bu istatistik şampiyon olmanız için önemli etkenlerden biridir. Bu etken ise liglerin ve takımların yapısına göre değişkenlik gösterebilir.


KAYNAKÇA:

Chris Anderson, David Sally (2018); Rakamlar Oyunu – Futbol Hakkında Bildiğiniz Her Şey Neden Yanlıştır, İstanbul: İthaki Yayınları


Bunlar da ilginizi çekebilir;

Samuel Eto’o: Bastonlu Golcü

Süper Lig’de 2000’li Yılların En Golcü 10 Futbolcusu

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More